Wat IJsland kan, kunnen wij ook

De plaats van het gebeuren was goed gekozen. IJsland is het tweede meest welvarende land ter wereld (na Noorwegen met zijn grote olievoorraden). Het land heeft 290 000 inwoners. Dat is minder dan Luxemburg of Malta. In Europa zijn alleen Andorra, Monaco, Liechtenstein, San Marino en Vaticaanstad kleiner in bevolking.

Tot twintig jaar geleden was IJsland erg socialistisch. In 1991 werd de economie geliberaliseerd. De belastingen werden verlaagd. Dat leidde tot een toename van de overheidsinkomsten omdat er meer gewerkt werd en minder ontdoken. Het overheidsdeficit werd een surplus en de staatsschuld zal in 2006 volledig afbetaald zijn.

De kleine IJslanders spelen vandaag in de wereldeconomie in de liga van de groten. Ze investeren massaal in het buitenland. Ze hebben bekende ondernemingen overgenomen zoals de speelgoedwinkel Hamleys in London, het warenhuis Illum in Kopenhagen, de luchtvaartmaatschappijen Sterling en Maersk, de Nederlandse scheepvaartmaatschappij Geest en het Nederlandse havenbedrijf Daalimpex. Dit alles door een land dat 20 keer minder inwoners heeft dan Vlaanderen. Als de IJslanders dit kunnen, waarom wij niet?

Wereldindex

Op de Wereldindex van de Economische Vrijheid staan acht kleine landen in de top-tien. Michael Walker, voorzitter van het Fraser Institute, een liberale Canadese denktank, zei op de MPS-vergadering dat niet de omvang van een land bepalend is voor de welvaart, maar wel de mate van economische vrijheid. Daarmee verlegt hij echter de discussie, want uit die Wereldindex blijkt dat economische vrijheid een kenmerk is dat zich vooral in kleine landen voordoet. Economisten zoals Hans-Hermann Hoppe en Enrico Spolaore bestuderen dit fenomeen. Hoppe sprak in mei voor het Vlaams Belang, Spolaore in juni voor N-VA.

Kleine landen worden gedwongen tot bescheidenheid, waardoor de staat er minder omvangrijk is en aldus een grote vrijheid gunt aan de burgers. Vandaar dat die hun economische creativiteit onbelemmerd kunnen botvieren, met welvaartscreatie tot gevolg.

Geen transfers

MPS-voorzitster Victoria Curzon-Price, hoogleraar economie aan de universiteit van Genève, gaf in haar referaat in Rejkjavik echter nog een reden aan waarom kleine landen rijk zijn. Ze nam Zwitserland als voorbeeld.

Zwitserland is de enige meertalige en plurireligieuze niet-artificiële staat in de wereld. Het kon zijn onafhankelijkheid bewaren omdat de verdediging van hun vrijheid tegenover vreemden voor de Zwitsers belangrijker was dan de noodzaak om zich tegen elkaar af te zetten omwille van verschillen in taal en godsdienst. Het feit dat vrijheid belangrijker woog dan onderlinge verschillen, was te danken aan het feit dat de Zwitsers zich intern in kleine, vaak erg homogene eenheden organiseerden. Ook vandaag ligt de werkelijke macht in Zwitserland (7,2 miljoen inwoners) niet bij de federale overheid, en zelfs evenmin bij de 26 kantons, maar grotendeels bij de 2 914 gemeenten.

Ongeveer eenderde van de overheidsuitgaven wordt besteed door de federatie, ongeveer eenderde door de kantons en de rest door de gemeenten. De belastingtarieven in de kantons en gemeenten lopen sterk uiteen. Er bestaan geen intergemeentelijke en nagenoeg geen interkantonale fiscale transfers. Als dat systeem in België wordt ingevoerd, blazen de Walen het land op.

Omdat het in kleine gemeenschappen onmiddellijk duidelijk is wie bij een regeringsbeslissing wint en wie verliest, is het onmogelijk om voordelen aan kleine groepen te bezorgen ten nadele van grote groepen. De Zwitserse overheden kunnen daardoor rekenen op vrijwillige steun van een grote meerderheid.

Legitimiteit

Anthony de Jasay heeft er in zijn boek The State op gewezen dat een staat op drie manieren de gehoorzaamheid van de burgers kan verkrijgen: door repressie, omkoping of vrijwillige instemming. Regimes die op de vrijwillige instemming van de burgers kunnen rekenen, moeten hun schaarse financiële middelen niet besteden aan het omkopen van een voldoende groot aantal mensen noch aan de uitbouw van een repressie-apparaat. Vandaar, aldus Curzon-Price, dat kleine gemeenschappen, juist omdat zij legitiemer zijn, rijker en welvarender worden dan grotere gemeenschappen met minder legitimiteit.

De MPS-voorzitster wees er op dat de Europese Unie zich spoedig voor hetzelfde probleem gesteld zal zien. Vandaag koopt de EU de aanhankelijkheid van groepen mensen, maar het budget van de EU is niet groot genoeg om voldoende burgers om te kopen.

Extra informatie

Bijlage: Artikel in Secessie, juli-sept 2005 (0 Kb)