Buitenlandse handel terug Belgisch?

Federaal België beoogt al geruime tijd sommige Vlaamse bevoegdheden en met name buitenlandse handel, opnieuw in te pikken. Vlaanderen is goed voor bijna80 % van de Belgische buitenlandse handel en houdt dus best zijn bevoegdheid op dat stuk volledig in eigen handen.

Het samenwerkingsakkoord van 24 mei 2002 onder de drie gewesten richtte echter, met instemming van de toenmalige Vlaamse regering, het Agentschap voor de Buitenlandse Handel (ABH) op met prins Filip als erevoorzitter en Annemie Neyts (Open Vld) als voorzitter van de raad van bestuur. Het akkoord bestempelt het ABH als ‘dienstenverlenend centrum van de drie gewestelijke organisaties voor exportbevordering’. De grootste financiële bijdrage komt uit Vlaanderen.

Overlapping

Naar eigen zeggen is het Agentschap geen federale instelling en het acht zich derhalve niet gebonden door de voor die instellingen geldende taalregelingen. De financiering en de taalkaders van het ABH hebben al herhaaldelijk stof doen opwaaien. De informatie en documentatietaak van het Agentschap overlapt in hoge mate met die van de regionale diensten voor export- en investeringspromotie en is dus grotendeels overbodig. Anomalie

De activiteit van het ABH bestaat er vrijwel uitsluitend in handelsmissies te organiseren voorgezeten door Prins Flip en geleid door de ‘voor buitenlandse handel bevoegde federale minister’ die er echter niet meer is ... vermits buitenlandse handel een loutere gewestmaterie is. Die missies zijn dus, zoals het ABH zelf, een anomalie in het huidige Belgische staatsbestel. Over het nut van beide bestaan overigens ernstige twijfels die ook al herhaaldelijk in zakenkringen en in de pers tot uiting kwamen.

Niettemin wil men kennelijk op de ingeslagen weg voortgaan. De missie naar Saoedi-Arabië van oktober is nog maar pas achter de rug. Eind november vertrekt er een naar Marokko. In 2010 zijn missies gepland naar India (maart), Kazachstan (oktober) en Oekraïne (november). In 2011 staan de Russische Federatie, de VS, China en Peru/Chili op het programma en in 2012 Vietnam/Thailand, Jordanië/Libanon/Koeweit/Syrië en Japan of Libië.

Voorts zijn er nog, naar verluidt op eigen initiatief van prins Filip, kleinschaliger missies gepland. Een eerste heeft trouwens begin september al plaatsgevonden. Begeleid door de federale minister van Buitenlandse Zaken, Yves Leterme (CD&V), bezocht de kroonprins het hoofdkwartier van BASF in het Duitse Ludwigshafen. BASF is een van de grootste spelers in de Antwerpse haven en is dus, in een Belgische context, de zaak van de Vlaamse overheid.

Het ABH is een schoolvoorbeeld van een wazige en overbodige Belgische constructie waardoor de federale overheid andermaal de kans krijgt op te treden op een terrein waarvoor slechts de Gewesten bevoegdheid zijn. In de huidige Vlaamse regering beheert minister-president Kris Peeters (eveneens CD&V) de portefeuille buitenlandse handel. Het verbaast dan ook dat deze regering die zich qua respect voor de Vlaamse bevoegdheden assertiever dan haar voorgangsters noemt, op dit gebied nog geen orde op zaken heeft gesteld, met name omdat die geenszins strookt met de in het regeerakkoord opgenomen publieksdiplomatie zoals Vlaanderen die thans terecht in de wereld voorstaat.

Theo Lansloot

Kaderstuk

Een Vlaamse publieksdiplomatie ?

Publieksdiplomatie is een netwerking in binnen- en buitenland waardoor een land of regio poogt het eigen imago zo positief mogelijk over te brengen. Meestal ligt het initiatief en de coördinatie ervan bij de overheid. Voor de uitvoering schakelt zij alle actieve krachten in de maatschappij in gaande van cultuurdragers, media en allerlei groepen en verenigingen tot iedere burger toe. Op initiatief van de Beweging Vlaanderen-Europa en in samenwerking met de Marnixring Internationale Serviceclub, de Vereniging van Vlaamse Academici en Vlamingen in de Wereld, vond op 5 mei 2009 in Antwerpen een symposium plaats onder het motto ‘Iedere Vlaming Ambassadeur’ en met als doel de uitbouw van een Vlaamse publieksdiplomatie waarnaar het Vlaamse regeerakkoord van juli 2009 al herhaaldelijk verwijst.

In zijn recente vraaggesprek met Guy Tegenbos (DS, 2 nov.) bestempelt minister-president Kris Peeters ze als dé diplomatie van de 21ste eeuw en bevestigt hij de efficiëntie ervan om Vlaanderen op de wereldkaart te zetten. De vraag is evenwel of in België een regionale publieksdiplomatie kan werken zonder een echte buitenlandse dienst waarover Vlaanderen als regio volkenrechtelijk dan weer niét kan beschikken. Het regeerakkoord bepaalt ook dat samenwerkingsakkoorden tussen de federale staat en de gemeenschappen en gewesten zo nodig aan de institutionele veranderingen in de EU en in België moeten worden aangepast. Het ABH-akkoord is daar beslist een van.