De keuze komt eraan.

Als CD&V zich na een al bij al bescheiden verkiezingsoverwinning opnieuw zo’n beetje de olifant van de Vlaamse politiek zou voelen, dan is dat dan wel in een weinig comfortabele positie van een olifant op één been.

De Vlamingen slaagden er met hun numerieke meerderheid, met het kartel en met de superscore van Leterme niet in de staat te hervormen. Professor Bart Maddens (KU Leuven) suggereerde daarom al geruime tijd een nieuwe strategie: neem de “non” van de Franstaligen over, en wacht af tot de geldnood hen dwingt om zelf iets te vragen. Bestuur ondertussen Vlaanderen goed en assertief, met zet een klem op de al ruime vrijgevigheid richting Brussel en federale regering. Met belangenconflicten moeten waar nodig de andere beleidsniveaus worden afgeblokt. Doet Peeters het of doet hij het niet?

Een uitgebreide synthese van de teksten van Maddens en de commentaren op de Maddens-strategie vindt de lezer op de webstek van de VVB (www.vvb.org/actueel), met interventies van De Wever, Vandeurzen en Thyssen van de nieuwe meerderheid, Dewinter, Valkeniers, Annemans en Dedecker van de V-oppositie, Philippe Moureaux van de PS, Herman Rompuy en Steven Vanackere van de B-vleugel van CD&V (federale regering). Het debat leeft ook onder voortrekkers van de Vlaamse beweging (Celen en Deweerdt van AK-VSZ, Defoort en De Roover van de VVB, Grammens van Journaal, ...).

Wat valt er uit dit debat te leren? Dat de staatshervorming en de autonomie die de Vlaamse meerderheid in dit land al jaren vraagt (gebundeld in de Resoluties van hun parlement in 1999) wellicht nooit meer op federaal niveau kunnen worden geregeld. De Vlaamse meerderheid (60%) werd in de federale Kamer vakkundig ontspierd. Met medewerking van de toenmalige CVP trouwens. Maar er is meer: in het federale parlement representeren CD&V en Open VLD niet eens de meerderheid van de Vlamingen (41 van de 88 Vlaamse zetels) en in de federale regeringsploeg is de ‘neutrale’ premier omringd door twaalf Franstalige en amper negen Nederlandstalige ministers/staatssecretarissen. Zo’n situatie dulden, dat is ‘met vuur spelen’ en ‘staatsgevaarlijk’, zei toch Herman Van Rompuy zelf? (DM, 15 jan. 07)

De aandachtige lezer zal wel weten waar het in de herfst om gaat? Is de V-ploeg van Kris Peeters van plan én in staat het Vlaamse spel – door hem omschreven als de ‘Copernicaanse omwenteling’ - hard te spelen of niet? En wat betekent dat concreet? Vlaanderen resoluut in pole-position?

Bij elke aarzeling wordt het uitkijken naar de pijndrempel van de N-VA. Die twijfel scheurde destijds het kartel, en nu? De partij van Bart De Wever waagde na verkiezingswinst een nieuwe sprong, nu naar het ‘kartel van de Vlaamse regering’. Het is een gok, met de wekker van de volgende verkiezingen in de hand.

Eens te meer kristalliseert de politieke conflictsituatie zich rond het evenwichtspunt van CD&V. Kan Peeters op tegen Van Rompuy en Vanackere? In hun federale parlement kunnen laatstgenoemden niets meer doen dan toezien hoe de Vlaamse belangen daar worden bevroren, of het nu gaat over een herschikking van bevoegdheden, over geldstromen (‘solidariteit’ genoemd) of over BHV... Maar er is meer. Met dit tweespan stilaan op drift, hoeven Franstaligen alleen nog toe te zien hoe beide CD&V’ers, met een wat krampachtige ‘federale assertiviteit’, de klok zelfs terugdraaien.

Veel meer dan een strategische oplossing aan te reiken heeft Bart Maddens een vraag gesteld. Waar situeert de CD&V haar (en onze) toekomst? Laat het Vlaams parlement de legitieme werkplaats worden van een volwassen Vlaamse democratie, de Vlaamse regering onze enige legitieme regering. De federale regering Van Rompuy kunnen wij om democratische redenen onmogelijk als onze regering aanvaarden. De olifant van CD&V hoeft geen evenwichtsspelletje te spelen. Twee voetjes op de grond is beter. Op Vlaamse grond wel te verstaan.