Sint-Joris wil een staat

Engeland schreeuwt om een eigen parlement. Of toch niet? De voormalige wereldmacht – het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland – kraakt in zijn voegen. Allicht zitten wij er te dicht op om hier oog voor te hebben. Sinds New Labour de Devolution (federalisering) inzette, zijn Wales en – vooral – Schotland succesverhalen geworden. Maar de Engelsen staan in de kou.

Sinds die Devolution woedt er op de Britse eilanden al haast tien jaar een verwoed debat over identiteit. Nu de Schotten een eigen 'Parliament' en de Welsh een 'Assembly' hebben en heel wat bevoegdheden waar Vlaanderen enkel kan van dromen (justitie, in hoge mate fiscaliteit, gezondheidszorg), schreeuwen de Engelsen om aandacht.

Contrafederatie

Je zou voor minder. Sinds de dertiende eeuw is je ingeprent dat je tot het superieure ras op de Britse eilanden behoort. En dat de Engelsen van nature de leidende natie van de eilanden zijn. Er wordt op Schotland ingebeukt, keer op keer, zonder blijvend succes. Wales wordt al snel ingelijfd, en Ierland was de eerste kolonie, maar ook de laatste in Europa. En in 1707 verloren tot slot de Schotten hun onafhankelijkheid.

En dan wordt in 1997 Tony Blair eerste minister met een programma over actieve welvaartstaat, onderwijs-onderwijs-onderwijs en Devolution.

Schotten en Welsh springen sindsdien zeer verstandig en verdienstelijk om met hun autonomie. De interne concurrentie in Groot-Brittannië wordt er niet kleiner door. In maart 2008 stemde de overgrote meerderheid van een Engels dorpje nog voor de aanhechting bij Wales: gratis gezondheidszorg, gratis geneesmiddelen, gratis parkeren ...

De interne concurrentie tussen de verschillende naties – zoals die ook bestaat in Spanje, waar de ene regio meer bevoegdheden heeft dan de andere – begint het Britse 'realm' parten te spelen. Het begint stilaan te lijken op een contrafederatie, waarbij de Welsh en Schotten zich meer en meer beginnen afzetten van Westminster, het politieke hart van het eiland.

En de Engelsen?

Sinds het begin van de eenentwintigste eeuw duiken meer en meer Engelse vlaggen (St Georges' cross) en kleuren op. De aloude Union Jack moet vaak zelfs de duimen leggen. En George Brown – huidig New Labour-eerste minister en zelf een Schot – meent zelfs dat de Engelsen – net als de andere drie 'nations' op 23 april recht hebben op een officiële Engelse feestdag (bank holiday).

De Engelse (dus niét de Britten!) zijn steeds vaker op zoek naar een eigen identiteit. En die is niét Brits. Niet lager Brits, nu de Schotten en Welsh zich meer en meer afwenden van Londen en het zuidoosten.

De debatten hierover komen al bijna tien jaar op de covers van tabloids, kwaliteitskranten en meer academische bladen. Acteurs, kunstenaars, hoogleraren en de man in de straat: iedereen voelt er zich bij betrokken.

Geen wonder dat in Engeland meer en meer een consensus begint te ontstaan – weliswaar buiten de traditionele partijen (New Labour, Conservatives, LibDems) – om ook Engeland autonomie te geven.

Want volgt u nog: Westminster (het parlement in Londen) bepaalt immers alle materies betreffende Groot-Brittannië. Behalve die materies die overgeheveld zijn naar Schotland en Wales, die worden daar ter plekke in handen genomen. Blijft dus over: het overgrote deel van bevolking en oppervlakte wordt bestuurd door Westminster, bij gebrek aan eigen autonomie en eigen instellingen. En die Engelsen voelen zich nu stilaan bevoogd door Schotten en Welsh, hekelen de lagere kiesdrempels en de onevenredige oververtegenwoordiging van de ‘Kelten’ in het Westminster parlement.

English Democrats

Hoewel binnen de Conservatives – traditioneel de 'unitaire' partij (Conservative and Unionist Party) – stilaan een beweging tot stand komt om ook Devolutie en dus eigen instellingen te eisen voor Engeland, blijven de John Bulls toch sterk gehecht aan de idee van Groot-Brittannië.

Bij de jongste gemeenteraadsverkiezingen (1 mei 2008) – waar de Tories zegezeker de eindmeet haalden en New Labour in het stof moest bijten – kwam een nieuwe partij op: English Democrats. Een kleine, gematigd conservatieve partij, die het 'lokalisme' en de 'countryside' hoog in het vaandel voert én autonomie eist voor Engeland.

Dit is géén radicaal-rechtse of racistische partij. 'On the contrary'. De ED eist waar SNP in Schotland en Plaid Cymru in Wales decennia voor hebben gevochten. Enkel een – nogal typisch én even simpel – euroscepticisme onderscheidt de ED van de nationalistische evenknieën, waarmee ze trouwens nu al af en toe samenwerkt.

Ook met de verkiezingen voor de EU en de county councils (de oude graafschappen) komt de ED op. Voor het eerst in alle districten met een volledige lijst eigen kandidaten. Veel succes zullen ze niet boeken. Maar als drukkingsgroep met een ‘campaign for an English Parliament’ maakt ED wel een democratisch statement dat door een steeds groter groep Engelsen wordt gesteund.

Het Engels parlement komt er. En de Engelsen zullen hun autonomie krijgen. Maar hoe 'united' is hun kingdom dan nog?

KDr.