KORT (rubriek gepubliceerd in Doorbraak) 2005

KORT –GEPUBLICEERD IN DOORBRAAK 2005

JANUARI 2005

§ SPLITSING

Verdeelde geesten in dit land leiden in zowat alle maatschappelijke geledingen tot splitsingen. Sportverenigingen, journalisten, juristen, beroepsorganisaties... vroeg of laat gaan ze allemaal onder het communautaire hakbijl. Nu is de Orde van Architecten aan de beurt. Vooral de Vlaamse architecten sturen aan op een splitsing. Vlaams voorzitter Jan Van Breedam: ‘De splitsing van de Orde is gewoon een kwestie van efficiëntie. Het cultuurverschil tussen Vlamingen en Franstaligen is te groot. Het noorden van het land wil snel beslissingen treffen (...) de besluitvorming strandt echter in de federale organen, die onze zin voor urgentie niet delen.’ Waar hebben we dat nog gehoord? (Trends, 11 nov.)

§ FRANCOPHONIE

Is Vlaanderen of is het federale België nog op zijn plaats op een top van de francofonie. Als de Franstaligen daar willen vertegenwoordigd zijn, is dat hun zaak. Zij krijgen ook subsidies van die club. België staat als land niet op de lijst van lidstaten van het “Agence ingtergouvernementale de la Francophonie”, maar wel de Franse Gemeenschap samen met landen als Albanië, Macedonië,enz....!!. De aanwezigheid van de Belgische federale premier in Ouagadougou was dan ook misplaatst evenals het afleggen – toch mede namens Vlaanderen – van verklaringen of het bijtreden ervan. Vlamingen in het buitenland staan voor de zware opdracht om telkens weer de buitenwacht duidelijk te maken dat België geen Franstalig land is. Een Belgische deelname aan de top van de francofonie bevestigt dat het dat wel is. Een verkeerd signaal dus. Ook inhoudelijk kan men zich natuurlijk afvragen wat Vlaanderen te maken heeft met Congo en de landen van de Grote Meren.

FEBRUARI 2005

§ KBC VLAAMS

Bankverzekeraar KBC slorpt op 2 maart zijn moedermaatschappij en financiële dienstengroep Almanij (die zowat 2/3 van KBC bezit) op en wordt KBG Groep. Almanij is in handen van Vlaamse ondernemersfamilies als Verick, Vanden Avenne en Collin, de Boerenbond en het half miljoen coöperanten van Cera/Almancora. Door de transactie wordt KBC Groep de tiende bankengroep van Europa. De kernaandeelhouders van Almanij blijven samen meerderheidsaandeelhouder van KBC Groep. Zij hebben een aandeelhoudersovereenkomst gelsoten, die de Vlaamse verankering van KBC moet garanderen. Ze zullen een syndicaat vormen dat de meerderheid behoudt over de groep. De Vlaamse verankering van KBC blijft dus. KBCtopman Willy Duron: ‘Wij zijn de enige, echte Vlaamse financiële groep, en daar zijn wij trots op’. (De Morgen, 24 dec)

§ BASKEN GAAN STAP VERDER

Op 30 december keurde het Baskisch parlement het plan van minister-president Juan José Ibarretxe goed om van Baskenland een staat te maken “in vrije associatie met Spanje” en daarover een (ongrondwettelijk) referendum te houden. De nationale rechtse oppositie verwijt de sociaal-democratische minderheidsregering in Madrid haar te zwakke reactie omwille van haar afhankelijkheid van linkse Catalaanse nationalisten die het Baskische plan toejuichen. Ibarretxe was in Madrid op bezoek bij zijn Spaanse collega José Louis Zapatero. ‘Een immense meerderheid van de Basken wil zelf over de toekomst besluiten. Wij hebben alle recht onze eigen weg te kiezen. Meer zelfbestuur heeft immer tot grotere welvaart geleid. Daarom willen we meer autonomie’, aldus Ibarretxe, die de Basken wil laten beslissen in een referendum. Vermoedelijk stemt het Spaanse parlement op 8 maart over de Baskische voorstellen. Madrid is tegen. Op 7 januari 2005 schaarde ook de Spaanse bisschoppenconferentie zich achter koning Juan Carlos en zijn premier om het plan-Ibarretxe te verwerpen daar volgens haar het zelfbeschikkingsrecht der volken niet absoluut is.

§ GEWOON GEVOEL

Piet Van Eeckhaut (sp.a, voorzitter Oost-Vlaamse Provincieraad) in De Standaard, 31 december: ‘Ik heb altijd van 11 juli gehouden. Ik denk dat mensen behoefte hebben aan een zekere verbondenheid. 1830 was wat mij betreft niet zo’n gunstig jaar. Ik heb niet zulke Belgische gevoelens. Ik heb het gevoel een Vlaming te zijn die Nederlands spreekt en die in de Nederlanden en in Europa woont.’

§ EGOÏSME?

Herman van Rompuy (CD&V) in De Standaard, 31 december: ‘Je kiest voor de natuurlijke gemeenschappen die het dichtst liggen. Is dat egoïsme? (...) die natuurlijke gemeenschappen kunnen ook een identiteitsgevoel geven. Dat onderscheid, tussen echt egoïsme en een gezond identiteitsgevoel, heeft men de laatste tien jaar vaak onderschat en verwaarloosd.’

§ LA DIFFÉRENCE

Claude Thayse (voorzitter Rassemblement Wallonie-France) in De Tijd, 3 januari: ‘De schuld voor al wat fout gaat in dit land, wordt door de Franstalige partijen steevast in de schoenen van de Vlamingen geschoven. Maar dat klopt niet. Want al wat fout gaat in het Franstalig onderwijs, in de bestrijding van de werkloosheid, op cultureel vlak... is de schuld van de Franstaligen zelf. Dat zijn immers hun eigen bevoegdheden. Neen, de Vlamingen zijn onze tegenstrevers niet. Het is hun goed recht meer autonomie te eisen.’

§ GEZONDHEID

In december 2004 maakte het vakweekblad De Huisarts al bekend dat 70,4 % van de Vlaamse huisartsen de gezondheidszorg wil splitsen, tegen 81,8% van hun Franstalige collega’s die dat absoluut niet zien zitten. Het zakenweekblad Trends stelde hetzelfde dilemma voor aan de CEO’s en accountants. Het resultaat liegt er niet om. 71,8% in Vlaanderen zegt ‘splitsen!’, 94,4% van de Franstalige collega’s vindt dat geen goed idee. (Trends, 16 dec.)

§ WERKLOOSHEID

Je moet het eens in de gaten houden. Ofwel beperken nieuwslezers of kranten zich tot een gemiddeld en dus nietszeggend Belgische cijfer, ofwel krijgen we te horen en te lezen dat de werkloosheid sneller stijgt in Vlaanderen dan in Wallonië. In december was het weer prijs. Samengevat uit De Morgen: ‘De Belgische werkloosheidsgraad komt uit op 12,8%... de toename was het grootst in Vlaanderen (+13,3 procent), gevolgd door Brussel (+8,2%) en Wallonië (+4,4%)’. Maar de essentie van het werkloosheidsgegeven wordt angstvallig verzwegen. Vlaams minister van Werk Frank Vandenbroucke zegt dat de cijfers een vertekend beeld geven, nu ook oudere werkzoekenden en PWAwerknemers worden meegeteld._

MAART 2005

§ STATEN-GENERAAL?

De signalen uit Franstalig België nemen toe: Rik Van Cauwelaert vat het in Knack (8 feb) mooi samen: ‘We komen er niet uit. In Franstalig België beseffen ze dat nu ook. Als de Brusselseminister-president Charles Picqué (...) een groot institutioneel debat voorstelt om na te gaan of de wil tot samenleven nog aanwezig is, dan gebeurt dat niet zomaar. Jonge Franstalige politici, (...) van de PS, maken intussen hun rekeningen, bekijken de kastoestand. Zij weten – en zeggen dat ook – dat Wallonië nog een tiental jaar nodig heeft alvorens solo te kunnen vliegen. Die gedachte is ze zelfs niet ongenegen. Misschien moeten we de grote institutionele staten-generaal maar eens samenroepen om het voorlopig ondenkbare eens openlijk te bespreken. Tsjechen en Slovaken werden niet slechter van hun fluwelen revolutie.’

§ OF JALTA?

Dat de Franstaligen het zelf begrepen hebben, meldt ook Luc Delfosse van Le Soir: ‘Heeft het nog wel zin? Ook de Franstaligen hebben twijfels over de toekomst van België. We houden van dit land, maar we zijn niet bereid om tegen elke prijs met de Vlamingen samen te leven. En dan heb ik het vooral over de beledigingen die de jongste jaren over ons hoofd zijn uitgestort.’ Met de hoofdredacteur Béatrice Delvaux pleit Defosse voor een Jaltamoment voor België (60 jaar geleden beslisten Roosevelt, Churchill en Stalin in het Russische Jalta het naoorlogse Europa te verdelen – red). ‘Als de Vlamingen denken dat al hun problemen aan de Franstaligen te wijten zijn, dan valt er niet veel meer te zeggen’. Vlaanderen, dat 175 jaar vaderlandse geschiedenis nodig had en vandaag nog hemel en aarde moet verzettten om respect te krijgen voor taal, cultuur, eigen identiteit, eigen visies, eigen grenzen hoeft niet onder de indruk te zijn van deze belediging. Laat Jalta maar komen.

§ OF RONDETAFEL...

Niet enkel de Franstaligen, ook de doorgaans weinig geïnteresseerde progressieve pers weet stilaan dat de klokken luiden. Filip Rogiers in De Morgen (7 feb): ‘Wat houdt België nog samen? Dat is niet de tricolore en al zeker niet de blunderende kroonprins, zelfs niet het leger of de justitie (...) Duidelijkheid van iedereen in dit land over de finaliteit zou een verademing zijn. Het zou goed zijn als we met zekerheid wisten wie aan Vlaamse kant de al dan niet verkapte separatisten zijn en wie aan de andere kant – in naam van het federale België – eigenlijk droomt van het oude Belgique à papa. Wie heeft in dit land welke agenda? En dus is het geen onzinnig idee om een rondetafel te organseren waar iedereen nu eens zegt wat hij écht wil? Als we dat eindelijk weten van elkaar wordt het makkelijker praten. Het risico bestaat natuurlijk dat het bij zo’n oefening blijft en dat de ware agenda van velen inderdaad de boedelscheiding zonder meer is. Maar is het minder gevaarlijk om stoemelings naast elkaar voort te praten en van het ene communautaire misverstand naar de volgende crisis te sukkelen?’

§ DOKTERS

Tegen federale initiatieven om de ordes van geneesheren te ‘herfederaliseren’, zeggen zowel de Vlaamse als Waalse artsenbonden unaniem ‘neen’. De Vlaamse Orde van de Artsen wil niet terugkeren naar een ,,nationale'' Belgische Orde van de Artsen en wil ook geen ,,nationale'' Belgische Hoge Raad voor de Deontologie van de Gezondheidsberoepen, zoals een federaal wetsvoorstel wil. De Orde was unaniem hierover. De Franstalige Orde is het op één punt eens met de Vlaamse confraters: ze wil de autonomie die ze nu heeft, niet laten vallen. (DS, 22 jan.)

§ “ZIEVER EN CINEMA” Guy Vanhengel (VLD) blijft koppig bij zijn voorstel om de taalwet in Brussel te 'moderniseren'. Volgens Walter Vandenbossche (CD&V) betekent dat een 'uitverkoop van de Brusselse Vlamingen'. Die uitspraak wekte de woede op van Vanhengel. De 'ziever en cinema' van Vandenbossche moet ophouden, zei hij aan collega's Smet en Grouwels. De oprisping was niet bestemd voor publiek gebruik, maar dat was buiten TV-Brussel gerekend. Vandenbossches reactie: Vanhengel is een 'idioot'. De witte broodsweken zijn duidelijk voorbij in de Vlaams- Brusselse vier/vijfpartijenmeerderheid...

APRIL 2005

§ VERSCHILLEN

De Morgen publiceerde enkele enquêtes waaruit weerom de verschillen blijken tussen noord en zuid in dit land. Elio blijkt minder populair in Vlaanderen dan verwacht. ‘Logisch,’ zo klinkt het, ‘Steve Stevaert heeft ook nog niet zoveel opgetreden in Franstalige media’, en dus kennen onze Waalse broeders de man niet. Zoals ze ook Leterme niet kennen (vijftig procent heeft nog nooit van de man gehoord), terwijl ie door de Vlamingen tot populairste politicus werd uitgeroepen. ‘Het feit dat België twee volledig gescheiden mediawerelden heeft die steeds minder over de andere taalgroep berichten, zit daar voor veel tussen’, meent De Morgen. (4 maart)

§ NIEUWE TRANSFER

Greta D’hondt (CD&V) zat jaren in het beheerscomité van de Kinderbijslagkas en kwam er tot de vaststelling dat er in Wallonië véél meer gehandicapte kinderen zouden zijn dan in Vlaanderen. Nonsens natuurlijk, alleen wordt er in het zuiden iets losser met bepaalde criteria omgesprongen, waardoor er relatief meer kinderbijslagen naar ginds vloeien. ‘Van degenen die deze verhoogde kinderbijslag krijgen, zijn er 45 procent die in Wallonië wonen, terwijl dat gewest maar dertig procent van de beroepsbevolking herbergt. (...) Vlaanderen daarentegen met bijna veertig procent van de verhoogde uitkeringen, zit duidelijk onder zijn aandeel in de beroepsbevolking (zestig procent).’ Greta D’Hondt raamt het transfer dat hieruit voortvloeit op 25 miljoen euro. (DS, 7 maart)

§ SYNDICALE SCHEUR

Ook in vakbondskringen is de scheiding der geesten steeds duidelijker. Noord en Zuid in dit land reageren vaak verschillend op de sociale actualiteit. Eind februari werd het sociaal akkoord alleen door de socialistische vakbond verworpen. Het werd in feite door een kleine meerderheid van zijn Vlaamse aangeslotenen goedgekeurd, maar door een flinke meerderheid van zijn Waalse leden afgekeurd. Toch gaf PS-voorzitter Di Rupo de regering-Verhofstadt de zegen voor de goedkeuring van het akkoord. Een kaakslag voor de FGTB? In geen geval. Di Rupo wist dat een afkeuring door de regering een politieke crisis zou uitlokken, die het voortbestaan van de unitaire sociale zekerheid en de transfers van Vlaanderen naar Wallonië zou opblazen.

§ ECONOMISCHE SCHEUR

Guy Verhofstadt zou 200 000 nieuwe jobs creëren voor 2007. Veel vooruitgang in dit dossier lijkt hij niet te boeken. De werkloosheid blijft toenemen. Het blijft ondertussen ook wachten op het moment dat de Vlaamse meerderheidspartijen duidelijk toegeven dat een "nationale" aanpak van de werkloosheid niet werkt, omdat de problemen in Wallonië (18,3 % werklozen in februari 2005) en in Brussel (21,5 %) veel groter zijn dan in Vlaanderen (8,4 %).

§ WERKLOOSHEID

Het mag nog eens onderstreept hoe beeldmedia en veel kranten in hun (maandelijkse) berichtgeving over werkloosheid de regionale verschillen gewoon doodzwijgen, al is die info veel essentiëler voor economische analyse dan de weinigzeggende maandelijkse mededeling dat de werkloosheid in Vlaanderen ‘het snelst’ toeneemt. Twee druppels water in een lege emmer is natuurlijk ook een sterkere toename dan één druppel bij in een volle emmer. Het is maar hoe je het bekijkt.

§ TRANSFERS

Wie meer wil weten over het taboe van de geldstromen richting Wallonië kan zich informeren via de webstek www.belgiantransfers.org. Die bundelt studies, rapporten van universiteiten, documenten van studiediensten en van de overheid, artikels en commentaren. De gegevensbank, een initiatief van een groep burgers drukt geen standpunt uit en is op geen enkele wijze verbonden met politieke partijen of drukkingsgroepen. Precies daarom is hij zo leerrijk.

§ DIENSTENCHEQUES

Een en ander heeft veel te maken met de aanpak van de economie. Wallonië baadt in de overheidstewerkstelling. De wil om via alternatieve wegen mensen toch aan het werk te helpen is in Wallonië veel minder groot. Neem nu de dienstencheques. Eind 2004 hadden circa 11 000 Belgen een baan via dienstencheques, het circuit van de gesubsidieerde huishoudelijke hulp. Het gros daarvan is verdeeld over Vlaanderen en Brussel. Wallonië (ongeveer 1000) hinkt ver achterop.

MEI 2005

§ TRANSFER VERVIERVOUDIGD

Het is niet waar dat het aantal bruggepensioneerden en personen met tijdskrediet in Vlaanderen, het hoger aantal werklozen in Brussel en Wallonië compenseert. Die uitkeringen zijn doorgaans veel kleiner dan het "dopgeld". De werkloosheidsverzekering blijft almaar meer geld overhevelen naar Wallonië en Brussel. Dat zegt Johan Sauwens (CD&V), op basis van informatie in jaarverslagen van de RVA. Vanuit Vlaanderen wordt 800 miljoen euro meer aan de werkloosheidsverzekering betaald dan de inwoners van Vlaanderen terugkrijgen aan uitkeringen. Brussel en Wallonië betalen 650 en 150 miljoen euro minder dan ze terugkrijgen. (DS, 19 maart)

§ TWEE ARBEIDSMARKTEN

Dat een verlaging van de loonkosten in Vlaanderen veel meer jobs creëert dan in Wallonië, illustreert nog maar eens dat de Vlaamse en Waalse arbeidsmarkt grondig verschillen. Uit een studie van Joep Konings, in opdracht van de VKW-denktank Metena, blijkt nu dat ‘loononderhandelingen op nationaal niveau totaal onzinnig’ zijn. Kort samengevat: als de loonkosten worden verlaagd met tien procent in Vlaanderen, neemt de werkgelegenheid toe met 3,1 % of 46 000 arbeidsplaatsen. In Wallonië betekent een gelijke verlaging van de loonkosten slechts een stijging van de werkgelegenheid met 1,5 %. Er is dus ‘geen Belgische arbeidsmarkt’, concludeert journalist Daan Killemaes. (Trends, 10 maart).

JUNI 2005

§ COMMUNAUTAIRE STOP

Di Rupo riep op vijf, tien (vijftien?) jaar lang elk communautair dispuut te bannen uit de federale politiek. Paul Geudens was meer dan verwonderd: ‘Eigenlijk wil Elio Di Rupo zeggen dat we de komende jaren geen opmerkingen meer mogen maken over pakweg: de financiële transfers van noord naar zuid, de verschillende toepassing van de sociale zekerheid, de verkeersboetes, de niet gerespecteerde taalwetgeving in Brussel (de Raad van State heeft dat toevallig deze week nog eens klaar en duidelijk vastgesteld), de soms chaotische bevoegdheidsverdeling tussen federale en regionale overheden (als een schip in de Noordzee een vat met een gif verliest moet een tiental ministers daar zijn zeg over doen), over het jeugdsanctierecht, over de besteding van NMBS-gelden, over BHV, zelfs over de nachtvluchten’. (Gazet van Antwerpen, 30 april)

§ RODE DUIVELS

Ook in Belang van Limburg kreeg Di Rupo felle tegenwind. Eric Donckier stelt dat door de communautaire dossiers aan te pakken men des te gemakkelijker ook de socio-economische problemen zal oplossen. ‘Of Elio Di Rupo dit nu graag hoortof niet, feiten zijn feiten, België bestaat niet meer tenzij wanneer de Rode Duivels voetballen. Maar voor het overige bestaat België uit twee totaal verschillende regio’s met een andere cultuur, een andere mentaliteit, een andere visie, een andere economie en andere problemen.’ (Belang van Limburg, 30 april)

§ SHAKESPEARE IN DE WETSTRAAT Een van de scherpste commentatoren is Walter Pauli in De Morgen. Het mag gezegd, Pauli is iemand die alle hoeken en kantjes van het politieke platform goed kent. Zijn analyse van de hedendaagse Verhofstadt is ongenadig. ‘Nu loopt de premier als een jongetje aan de hand van wie hem duldt – de coalitiepartners – of wie hem graag hoort zeggen dat er communautaire rust moet zijn – de koning. Intussen is de VLD teruggezakt tot een niveau, althans in de peilingen, van om en bij de 15 procent. Als die toestand nog een jaar langer voortduurt, is de VLD kleiner dan de PVV destijds. Dan heeft Verhofstadt geen historische verdienste meer, maar is hij een tragisch figuur geworden, Shakespeare in de Wetstraat. The man who would (and could) be king, maar intussen van film veranderde, en uitkwam bij Prins en bedelaar. Is er een wijze VLD’er die Verhofstadt eens wil zeggen dat het fout loopt? Dat het voorbij is? Heeft Willy De Clercq nog een helder moment? Is er nog één VLD’er waarnaar Verhofstadt luistert? Een stem met gezag?’ (De Morgen, 13 mei)

§ UITKERINGENFABRIEK

Wie ten minste met even veel verve als Pauli de politiek analyseert, is Derk-Jan Eppink. Hij vergelijkt de Waalse problemen met die van veel Oost- Europese landen: oude industrie, weinig ondernemers, veel staat. Maar Wallonië doet het slechter en het verhaal van de inhaaloperatie is politieke fictie. ‘Wallonië volgt niet het Oost- Europese concept, in plaats daarvan doen Waalse politici het tegenovergestelde: ondernemers zwartmaken, belastingen verhogen en de staat uitbreiden. Aangezien de PS de leidende Waalse partij is, is de Waalse ziekte tegelijk de Belgische ziekte. De VLD is de gevangene van de PS, die de overheid ziet als één grote uitkeringenfabriek.(...) De VLD-top verkwanselde zijn principes en treedt op als butler die Di Rupo en Stevaert van champagne en kaviaar voorziet.’ (Knack, 11 mei)

§ SPREIDINGSPLAN ZAVENTEM

Minister van Verkeer Renaat Landuyt (sp.a) moest het spreidingsplan voor de vluchten van en naar Zaventem over de Oostrand nog maar eens aanpassen. Zo wilde het de Raad van State na een vraag van 67, vooral Franstalige, inwoners van de Oostrand (Wezembeek-Oppem, Tervuren en Kraainem). ‘Het gevolg is dat we opnieuw meer vliegtuigen over de Noordrand, en dus over Vlaanderen, zullen moeten sturen’, zei Landuyt. De minister wees er op dat de uitspraken van de Franstalige hoven en rechtbanken in het voordeel van de Franstaligen uitvielen. Vlaams parlementslid Jos Bex (Spirit) waarschuwde er al voor dat het spreidingsplan evolueert naar een scenario waarbij de Noordrand en de Leuvense regio elk 50 procent van de opstijgingen en landingen voor hun rekening moeten nemen. (Het Laatste Nieuws, 13 mei)

JULI 2005

§ SCHEEPSLIFT

‘Vlamingen laten deksel op bodemloze put’, titelt het Nederlandse dagblad de Volkskrant (17 juni). Een van die ‘bodemloze putten’ in Wallonië is de scheepslift van Strépy-Thieu, even buiten La Louvière. Bart Dirks ging er een kijkje nemen ‘Het gevaarte op het Centrumkanaal takelt binnenvaartschepen 73 meter verticaal omhoog. Het prestigieuze project uit 1978 is pas sinds enkele jaren klaar. Maandag ligt een enkel binnenvaartschip, uit Zwijndrecht, te wachten. Al jaren eerder was te voorzien dat de peperdure scheepslift nooit rendabel kon worden. De mijnen, die hun steenkolen over het water transporteerden, gingen in de jaren tachtig allemaal dicht. In zijn boek Blijvende blunders schreef De Morgen-journalist Douglas De Coninck: “Het was voor alle waarnemers duidelijk dat met het begrip ‘economisch belang’ niet zozeer de lift zelf werd bedoeld, maar wel de bijhorende bouwcontracten.” De scheepslift is voor menig Vlaming hét toonbeeld van Waalse spilzucht.’

§ AIRBUS

De Airbus A380, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld, is een beetje van Vlaamse makelij (Barco Kortijk bouwt cockpitterminals en beeldschermen, Asco Zaventem onderstellen, Sabca Limburg verstevigingen van de staartvin...). België is een industriële partner in de ontwikkeling van de A400M, een nieuw militair vliegtuig van Airbus. De vliegtuigbouwer moet contractueel voor 1,3 miljard euro compensatiebestellingen plaatsen bij Belgische bedrijven. De Vlaamse regering vindt dat de federale regering te weinig de belangen van de Vlaamse luchtvaartindustrie behartigt. ‘We moeten waken over de juiste verdeling. Dat is 54 procent voor Vlaanderen, 46 procent voor Wallonië’, aldus Vlaams economieminister Fientje Moerman. Ter verduidelijking: Vlaanderen betaalt minimum 60 % van de totale kostprijs, maar krijgt nog geen 18 % terug in economische return. (zie Doorbraak, april 2004, Vrije Tribune van Karel Vervoort). ‘Vlaanderen moet zich scherper opstellen in het debat over de compensaties’, zegt Yves Leterme, die een fonds wil oprichten dat aan Vlaamse luchtvaartbedrijven leningen zal toekennen voor eenmalige ontwikkelingskosten. (De Morgen, 15 juni)

§ ARMOEDE

Alain Destexhe (MR) heeft al vaker bewezen dat hij Waalse problemen niet onder de mat veegt. Zo stelde hij onlangs dat de Walen eindelijk de waarheid moeten horen over het Pssysteem dat er de voorbije decennia mee heeft toe geleid dat zij nu in een van de armste regio's van Europa leven. De werkloosheidsgraad bedraagt er achttien procent en de sociale miserie is groot. Destexhe weerlegt de bewering van sommigen dat er in België geen armoede meer bestaat. Wie dat gelooft, moet dringend eens naar Charleroi of Seraing. In sommige wijken is de ellende, dixit Destexhe, gewoon schrikbarend.

SEPTEMBER 2005

§ DOKTERS

Begin juli trok een massa Vlaamse studenten richting Heizel voor het toelatingsexamen geneeskunde. Bij de Franstaligen is dit examen er niet. Het zou er komen... na het eerste jaar. En dat terwijl er nu al één arts is voor 159 Brusselaars en één voor 233 Walen tegenover één voor 270 Vlamingen. Vlaanderen probeert ervoor te zorgen dat er niet te veel artsen afstuderen (over de volgende 7 jaar 272 minder dan het toegelaten contingent). In Wallonië is men daar nauwelijks om bekommerd, aldus dr. Louis Ide, ondervoorzitter van N-VA.

§ FLITSPALEN BIJ

Vlaanderen plaatst de volgende maanden ruim 100 nieuwe flitspalen om in 2006 over bijna 1200 flitspalen te beschikken. Het veel dichter bevolkte Vlaanderen investeert hiermee in verkeersveiligheid, strakke handhaving en een hoge pakkans. De “opbrengsten” van die investering verdwijnen in het federale Verkeersveiligheidsfonds (het vroegere Boetefonds), dat vervolgens een deel weer ter beschikking stelt van de 196 politiezones. De verdeelsleutel die het Verkeersveiligheidsfonds daarbij hanteert, is nadelig voor Vlaanderen en zorgt ervoor dat Vlaanderen een veel kleiner deel terugkrijgt dan het bijdraagt.

§ JEUGDSANCTIERECHT

Op 14 juli werd in de Kamer de wet op de jeugdbescherming goedgekeurd. Met de verzuchtingen van het Vlaams Parlement – het zijn nochtans de gemeenschappen die instaan voor uitvoering en financiering van de wet – en van de Vlaamse jeugdmagistraten werd geen rekening gehouden. Er komt geen strengere aanpak, jeugdrechters mogen geen echte strafsancties uitspreken, een plaatsing in Everberg kan maar voor feiten beteugeld met vijf jaar celstraf. Vlaamse partijen, in het Vlaams regeerakkoord duidelijk voorstanders van een jeugdsanctierecht, lijken te buigen voor Laurette Onkelinx. ‘Inge Vervotte heeft zich in dit dossier redelijk onzichtbaar gemaakt. ‘Het enige waarover ze nu nog kan onderhandelen, is de wijze waarop de nieuwe beschermingswet zal worden uitgevoerd. Vervotte heeft zich hiermee gedegradeerd tot de Assepoester van stiefmoeder Onkelinx’, aldus Kamerlid Bart Laeremans (Vlaams Belang)

§ VLAMINGEN TE WEINIG IN ADMINISTRATIE Slechts 54 % van de ambtenaren bij de federale overheid zijn Nederlandstaligen, terwijl zowat 59 % van de Belgische bevolking Nederlands spreekt. Vlaanderen zou in één klap 15 000 tot 20 000 jobs kunnen binnenhalen, indien de scheeftrekking hier wordt rechtgezet. Dat becijferde Joris Van Hauthem (Vlaams Belang), na een lange zoektocht en veel vragen in het parlement. ‘De federale overheid is een transfermachine voor banen’, aldus Van Hauthem. Alleen De Tijd (4 juli) en (De Standaard, 4 aug.) besteedden aandacht aan dit detail. In de centrale diensten (verspreid over heel het land) moeten volgens de taalwetgeving de topfuncties paritair worden verdeeld (50 N/50 Fr). Voor de rest van de centrale diensten moet een taalkader worden opgesteld waarin een verdeling wordt gemaakt naargelang het werkvolume. Haast geen enkel ministerie heeft echter nog zo’n taalkader. Na de Copernicushervorming raakten de taalkaders helemaal in onbruik. De Vaste Commissie voor Taaltoezicht klaagt die onwettige toestand aan, maar zonder effect. In gedecentraliseerde diensten (zoals lokale belastingkantoren) loopt het anders. Daar moeten de ambtenaren de taal van de streek spreken. Dan is het uiteindelijk de bevoegde minister die beslist hoeveel ambtenaren de lokale diensten per landsdeel toegewezen krijgen. Zo heeft Wallonië ruim 570 gevangenisbewaarders meer dan Vlaanderen.

OKTOBER 2005

§ MONOCULTURELE VERVELING

Europa telt ongeveer zestig talen. Wat hoor je op onze vijf radionetten? Gerard Bodifée heeft het geteld. Engelse liedjes, in ruim negentig procent van de gevallen (Studio Brussel 95 %, Radio Donna 94 %, Radio 185 % en Radio 2 70 %). De meest multiculturele zender is Radio Klara. Duits, de taal van Goethe en Bach, de meest gesproken taal in de Europese Unie, is zo goed als afwezig op al onze radiozenders (op Klara na). De conclusie van Bodifée is duidelijk. ‘We houden niet van andere culturen dan de ene die zich als de dominante over de hele wereld verspreid heeft. Een zender als Studio Brussel die zich wellicht wat rebels voordoet, is conformistisch en banaal. Elke originaliteit ontbreekt. Xenofobie regeert. Er moet een schat aan populaire liederen bestaan in andere talen waarvan we niets te horen krijgen omdat we geacht worden alleen het Engels te lusten. Als het Vlaamse radiolandschap een beeld geeft van wat in Europa leeft, is dit continent nog slechts een monocultureel blok, een vervelend theater waarin altijd dezelfde refreinen in altijd dezelfde taal eindeloos worden afgedreund.’ (Knack, 14 september)

§ ENGELS EN VDB

Jozef Devreese, emeritus professor van Universiteit Antwerpen/Technische Universiteit Eindhoven is het niet eens met de vroegere minister van Onderwijs Luc Van den Bossche, die vindt dat de universiteiten en hogescholen meer mogelijkheden moeten krijgen om in het Engels les te geven. Hij hoopt dat minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (sp.a) niet toegeeft. Devreese wijst op het belang van voldoende zorg voor het Nederlands als basis-onderwijstaal. Heel wat opleidingen zijn zo moeilijk dat het al niet meevalt voor de student ze te doorworstelen in de moedertaal. Devreese waarschuwt tegen de kwaliteitsvermindering van het hoger onderwijs, onder meer ook door de beperkte Engelse taalbeheersing van de docenten. Zowel voor docenten als voor studenten beter dus bijkomende cursussen Engels en niet vakcolleges in het Engels, aldus nog Devreese. (De Tijd, 19 september)

§ EUROSONG

Eurokids? Een programma voor “onnozele” kinderen, meer niet. Het heeft onze openbare omroepen VRT en RTBf behaagd om samen te werken. In een formule van positieve discriminatie van de Franstaligen, wat had je gedacht. De Vlaamse Lila haalde meer punten dan de Waalse Marie, maar mocht lekker thuisblijven op de finaledag. Het onnozele gekwebbel in twee talen van het presentatieduo (Ilse Van Hoecke en Jean-Louis Lahaye) is vervelende televisie – en dat blijkt ook uit de kijkcijfers (642 000) die een pak lager lagen dan die van Eurosong for Kids (2003, 1,2 miljoen kijkers).

§ FACTEURS ZIEKER DAN POSTBODES In de nieuwe cao van De Post staan de maatregelen waarmee De Post het absenteïsme wil indijken. Het zijn vooral de Waalse postbedienden die vaak verstek geven. Uit cijfers die het CD&Vkamerlid Roel Deseyn opvroeg, blijkt dat voor de Waalse postbedienden het gemiddelde absenteïsme op 12,49 procent ligt, terwijl het voor de Vlaamse postbedienden 7,04 procent bedraagt. Nog volgens Deseyn kost het Waalse absenteïsme De Post jaarlijks 25 miljoen euro. (De Standaard, 29 sept). Afwachten of de huidige Post-baas Johnny Thijs iets kan doen aan het probleem. Het absenteïsme wil hij in 2007 doen dalen tot 7%. "Dat betekent dat de Waalse cijfers op het niveau van de Vlaamse moeten worden gebracht. Meteen zou er op jaarbasis ook 25 miljoen euro kunnen worden bespaard", aldus Desseyn. Het hogere afwezigheidspercentage in Wallonië is overigens niet te wijten aan de gevolgen van ongevallen, met inbegrip van hold-ups en agressies. Indien uit de cijfers afwezigheid ten gevolge van ongevallen, met inbegrip van holdups en agressies worden gefilterd, dan zakt het absenteïsme wegens ziekte in Antwerpen-Limburg tot 6,87% en in de beide Vlaanderen tot 6,12%. In de Waalse regio's Henegouwen-Namen en Luik-Luxemburg blijven ze het hoge peil van respectievelijk 11,46% en 10,1% halen. Bij de Nederlandse postdienst bedraagt het absenteïsme 5%.

NOVEMBER 2005

§ WAALS HERSTEL BLIJKT NIET UIT VENNOOTSCHAPSBELASTING

Op de inkomsten van 2003 betaalden alle ondernemingen in ons land samen 9,3 miljard euro vennootschapsbelastingen. 52,1 % daarvan (4,9 miljard) kwam van Vlaamse ondernemingen. Brussel – veel grote ondernemingen hebben hun hoofdzetel in de hoofdstad – was goed voor 34,3 % (3,2 miljard). Waalse ondernemingen nemen 13,5 % voor hun rekening (1,2 miljard).

CD&V-kamerlid Hendrik Bogaert, die de cijfers op het spoor kwam: ‘Ondanks alle zegebulletins van gewezen minister-president Jean-Claude Van Cauwenberghe (PS) blijkt het zogenaamde herstel in het zuiden van het land niet uit de belastingontvangsten. De cijfers tonen ook aan dat er dringend werk moet worden gemaakt van een regionalisering van de vennootschapsbelasting’. Maar Bogaert waarschuwt dat zo’n regionalisering niet ondoordacht mag gebeuren. ‘Stel dat de Waalse overheid de tarieven in de vennootschapsbelasting halveert, kost dat Wallonië 630 miljoen euro’. Daarom moet er volgens hem bij een regionalisering ook een stuk van de staatsschuld worden overgeheveld. ‘Het is de enige garantie dat er niet gestunt wordt met de tarieven en alle regio's een verantwoordelijk beleid blijven voeren. CD&V pleit dan ook voor een systeem waarbij de regio's kortingen kunnen geven op de vennootschapsbelasting.’ (DS, 15 okt.)

§ VLAAMSGEZINDE ZIEKENFONDSEN DOOR FUSIE STERKER Vanaf 1 januari 2006 fuseren het Vlaams Neutraal Ziekenfonds (hoofdzetel Mechelen) en het Neutraal Ziekenfonds (hoofdzetel Lier) tot het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds (V&NZ). V&NZ is pluralistisch, niet partijpolitiek gebonden, maar duidelijk Vlaamsgezind. Het pleit onder meer voor de volledige splitsing van de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Een kwart van alle Vlaamse parlementsleden, van vijf verschillende partijen, is aangesloten bij V&NZ, dat zich evenwel ook neutraal opstelt, en waar vanzelfsprekend ook mensen terechtkunnen die niét zo volgen op Vlaams gebied. Vlaams & Neutraal Ziekenfonds (70 000 leden, 90 personeelsleden, zestig kantoren en veertig contactpunten in heel Vlaanderen) steunt logistiek of via sponsoring en publiciteit de niet-partijpolitieke Vlaamse beweging. Meer info: Vlaams & Neutraal Ziekenfonds, Hoogstratenplein 1 2800 Mechelen (maatschappelijke zetel), Antwerpsestraat 145 2500 Lier (administratieve zetel). Contact via www.vnz.be en 015 28 90 90 en 0800 179 75

§ VLAANDEREN TEGEN TOETREDING TURKIJE Dat blijkt alvast uit een peiling van De Stemmenkampioen (Het Laatste Nieuws) bij circa 12 000 mensen (panel van respondenten in bevraging via Internet).

Bij de sp.a-Spirit-kiezers was vorig jaar nog 61 % pro, nu nog amper 47. De terugval van voorstanders bij de VLDkiezers is nog groter (37 % pro, 53 % contra, net het omgekeerde van vorig jaar). ‘En dit terwijl Guy Verhofstadt en Karel De Gucht de grote verdedigers van de Turken blijven. Het heeft er dus alle schijn van dat de VLD bezig is de fout van het migrantenstemrecht over te doen, aldus Luc Van der Kelen (HLN, 15 okt)

DECEMBER 2005

§ MAURITS COPPIETERS OVERLEDEN Met Maurits Coppieters verdween een van de oprichters van de Vlaamse Volksbeweging, gesticht in 1956. Coppieters was een minzame, linkse flamingant. Hij slaagde er niet in veel gelijkgezinden voor de Vlaamse zaak te engageren. Ontgoocheld in de toenmalige CVP koos hij kort na de marsen op Brussel voor de Volksunie, en werd achtereenvolgens kamerlid, senator en EUparlementslid. Toen de VU onder Jaak Gabriëls regeringsverantwoordelijkheid nam, haakte hij helemaal af. Na zijn werk in onder meer NCOS (nu 11.11.11) probeerde hij met Norbert De Batselier (SP) een progressief front te vormen. Ook dat was geen succes. Coppieters was een fervente antinazi, maar ijverde even uitgesproken voor amnestie, stuwde de niet-politieke Vlaamse Beweging vooruit, maar bezweek voor een VU-mandaat, verdedigde het Egmontpact, maar verweet de VU later te toegeeflijk te zijn. Een uitvoeriger bijdrage over Coppieters: zie www.vvb.org.

§ VLAAMSE MAGISTRATEN BENADEELD De Vlaamse magistraten voelen zich benadeeld door de Franstalige minister van Justitie, Laurette Onkelinx. De wanverhouding in de verdeling van parketjuristen is te opvallend. Op het Gentse parket werken 36 magistraten, gesteund door twee parketjuristen. Op het veel kleinere parket van Doornik werken 14 magistraten die kunnen rekenen op assistentie van vijf parketjuristen. Dit is maar één voorbeeld. Brussel is met een opvulling van ruim 80 % van de plaatsen voor parketjuristen opvallend bevoordeeld. De Waalse rechtbanken kennen voor de parketjuristen een 50 % bezetting, de Vlaamse blijven hangen op 25 %.