KORT (rubriek gepubliceerd in Doorbraak) 2004

KORT –GEPUBLICEERD IN DOORBRAAK 2004

JANUARI 2004

§ TREINAGRESSIE

Het aantal gevallen van agressie tegen treinconducteurs is in de eerste helft van dit jaar meer dan verdubbeld tegenover een jaar geleden. Dat meldden Gazet van Antwerpen en het Belang van Limburg. Het probleem zit vooral in Wallonië. De Vlaamse treinbegeleiders spreken ronduit van terrorisme en dreigen ermee niet langer controles uit te voeren op Waals grondgebied. Onlangs werd een conductrice uit Essen in mekaar geslagen.

§ WAALSE LEESCHEQUES

Charles Michel, de minister van Binnenlandse Aangelegenheden van de Waalse regering, verdeelt 500 leescheques onder Waalse gemeenten die de Vlaamse cultuur en de tweetaligheid bevorderen. Met de cheques kunnen de gemeenten Vlaamse auteurs uitnodigen of Vlaams thema’s aanboren zoals Brugge, Suske en Wiske of Tijl Uilenspiegel, een tweetalige actie ondernemen of kritieken schrijven over Vlaamse boeken. De Waalse gemeenten die Vlaanderen en de Nederlandse taal eren, krijgen meer leescheques dan gemeenten die dat niet doen. De leescheques kunnen ingeruild worden tegen boeken, strips, reisgidsen en cd-roms in meer dan 600 boekenwinkels in België.

§ DE POSTJES TELLEN NIET

Vlak na de desastreuze verkiezingsuitslag van 18 mei kreeg Jacinta De Roeck het genereuze aanbod van de sp.a om gecoöpteerd senator te worden. De Roeck was gevleid en beschouwde het aanbod als het bewijs dat ze goed had gepresteerd in de Senaat. Dat de kiezer anders had geoordeeld - als Agalevlijsttrekster haalde ze op 18 mei amper 3290 stemmen, nauwelijks de helft van de slechtst presterende sp.a-kandidaat in Limburg - leek ze niet eens op te merken.

§ GROENE EENDRACHT

Gelukkig dat Agalev nu Groen! heet. De broers en zusters van de andere kant van de taalgrens waren écht bang dat het De Vlaamse Groenen zouden worden. En volgens ex-minister Isabelle Durant van Ecolo, had dat pas roet in het eten gegooid! In La Libre Belgique stelde ze doodsbang te zijn voor die ‘Vlaamse Groenen’, wat de betrekkingen met Ecolo zeker zou hebben vertroebeld, omdat de Franstaliqe groenen niet wensen samen te werken met een partij die zich nadrukkelijk “Vlaams” opstelt... (17 nov.)

§ LEVE DEWAELE

Met de uitroep ‘Leve Dewaele’, begon de Gentse professor Boudewijn Bouckaert op 6 december zijn mandaat als nieuw voorzitter van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen. Met die uitspraak, steunde hij Willy Dewaele, burgemeester van het Vlaams-Brabantse Lennik, die net de politiek van de Vlaamse-Brabantse burgemeestersconventie toelichtte in verband met de splitsing van het kiesarrondissement Brussel- Halle-Vilvoorde.

§ CORDON SANITAIRE

In de vorige Doorbraak las u het al. Op initiatief van de Vlaamse Volksbeweging (VVB) vraagt het Vlaams Parlement unaniem een haalbaarheidsstudie voor Vlaamse ziekenhuizen in Brussel. Nu is precies die unanimiteit een struikelsteen voor het gesubsidieerde weekblad Brussel Deze Week. Niet het moedige besluit van het Vlaams Parlement - tegen Brussels minister Vanhengel (VLD) in - maar het doorbreken van het cordon sanitaire haalt de voorpagina van dit anders voortreffelijke blad. Want wat blijkt? Het Vlaams Blok werkte met alle andere partijen samen aan de tekst. Volgens Eloi Glorieux (Groen!) wilden de “democratische partijen” door het Vlaams Blok bij de zaak te betrekken vermijden dat die partij met een eigen voorstel zou komen aandraven. De secretaris van de commissie Brussel en Vlaams Parlement bevestigt: ‘Het Vlaams Blok werd uitgenodigd omdat de commissie tot een gemeenschappelijk standpunt wou komen’. Een nobel doel, maar niet voor journalist Van Garsse. In een ophefmakend stuk spreekt die over een “lelijke deuk” in het cordon sanitaire. In plaats van deze beschuldiging weg te lachen reageren de “democratische” partijen verveeld. Geysels (Groen!) wilde niet reageren, Grouwels (CD&V) had ‘er niet bij stilgestaan’ dat het Vlaams Blok werd uitgenodigd en Sven Gatz (VLD) stelt vast dat ‘de mores in het Vlaams Parlement anders zijn dan in het Brussels Parlement’.

§ PARADOX

Terwijl de VLD het migrantenstemrecht federaal actief bestrijdt, zijn de Brusselse VLD’ers Sven Gatz en Annemie Neyts uitgesproken voorstanders. Sven Gatz maakt zelfs openlijk ruzie met Hugo Coveliers, de blauwe fractievoorzitter in de Senaat. De eerste verwijt de tweede “xenofoob” te zijn, de tweede bijt terug dat de eerste voor de verkeerde partij heeft gekozen. Van de Brusselse kopstukken gaat alleen Guy Vanhengel voluit voor het partijstandpunt tegen migrantenstemrecht. Niet uit principe, maar omdat hij weet dat het rommelt bij de Franstalige liberalen in de hoofdstad. Die zijn niet tevreden over links-liberale koers van Michel en nog minder over ... het migrantenstemrecht. Het ongenoegen zit zo diep dat de MR-afdelingen bij bosjes overlopen naar de “Vlaamse” VLD. Begrijpe wie kan: terwijl de Vlaams-Brusselse partijtop overwegend voor migrantenstmrecht pleit, trekt Guy Vanhengel rechts-liberale Mrafdelingen aan. De “Vlaamse” koers van de Brusselse VLD lijkt daarmee voltooid verleden tijd.

§ HOMMELES

Het zit er ook bovenarms op bij de Brusselse sp.a. Eerst krijgt de Brusselse partijafdeling het nationale kartel met Spirit opgedrongen. Waar die kartelpartner elders maar weinig electoraal gewicht in de schaal kan leggen, is dat in Brussel met boegbeeld Bert Anciaux anders. Vervolgens wordt de intern ruziënde partijtop in Brussel (Delathouwer, Daems en Grijp) totaal van de kaart geveegd door nieuwkomer Pascal “groot lawaai” Smet. Gelukkig dat het kartel met Groen! is afgesprongen of de eerste “traditionele socialist” stond pas op de vierde plaats op de Brusselse kieslijst. Heeft Stevaert met Smet verkeerd gegokt? In elk geval zal hij bij de komende Brusselse verkiezingen concurrentie krijgen van een scheurlijst getrokken door de gewezen Brussels minister Rufin Grijp.

FEBRUARI 2004

§ IK WIL, IK WIL, IK WIL

Roger Van Houtte gaf in Gazet van Antwerpen een verhelderend overzicht van wat hij noemt ‘De ijzeren wil van de toppers’. Een kurkdroge lijst van enkele tientallen flitsende ideeën waarmee de paars(-groene) excellenties in 2003 de media bestookten, maar waarvan tot dusver niets in huis kwam. Tweehonderdduizend nieuwe jobs of een Europees Shape-hoofdkwartier in Tervuren (Verhofstadt), de wet-Lejeune afschaffen en gratis treintickets, geen 6 eurocent voor Fortisgeld uit de muur (Stevaert), een raamakkoord over de staatshervorming tegen einde 2003, illegalen automatisch naar gesloten centra (Dewael) en Olympische Spelen (Somers)... Het zijn maar enkele voorbeelden.

§ MILIEU EN GEWEST

Ook over het fameuze Kyoto-protocol is al van alles gezegd. Patricia Ceysens (Vlaams) vroeg of Freya Van den Bossche (federaal, sp.a) wel beseft welke prijs Vlaanderen hiervoor zou moeten betalen. In ruil voor Vlaamse steun aan de zieke staatskas - in september toegezegd in het overlegcomité tussen de poespas van regeringen – zou Wallonië nu ook eens solidair zijn in de procentuele verdeling van de Kyotolasten. Na enkele maanden is daar geen sprake meer van. En ook de federale inspanningen om de Kyoto-norm te halen worden met Vlaams geld betaald.

§ VAKBONDEN VLAAMSER

Goed nieuws. Ook de vakbonden zien stilaan in dat in dit land geen degelijk bestuur mogelijk is met de buren van over de taalgrens. In de debatten over de werkgelegenheidsconferentie, over de regionalisering van dienstencheques en over gijzeling als sociaal actiemiddel nam het Vlaams ABVV afstand van de Waalse FGTB. ‘Je moet rekening houden met de regio’s, met hun eigen complexe sociologische en economische structuren. Achter die regio’s schuilt een verschillende economie, een verschillende pers, een verschillend partijlandschap, een verschillende bevolking en een verschillende syndicale organisatie’, aldus Mia Devits (De Tijd, 16 dec).

§ SPLITS ABVV

‘Er is een volwaardig Vlaams ABVV nodig’, dat stelt dan weer de Antwerpse tak van het ABVV. ‘Vlaanderen en Wallonië kennen nu eenmaal een andere cultuur en andere gevoeligheden’, zegt Dirk Schoeters, algemeen secretaris van het Antwerps ABVV en lid van zowel het Vlaams als het federaal ABVV-bureau. Hij heeft het onder meer over de harde opstelling van syndicaten van over de taalgrens tegenover de beschikbaarheidscontrole van werklozen. In Vlaanderen is daar tenminste een debat over mogelijk.

§ OOK VOKA GAAT VLAAMS

De acht Vlaamse Kamers van Koophandel en het Vlaams Economisch Verbond vormen sinds begin januari samen Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen ofte de nieuwe Vlaamse werkgeversorganisatie. Vokavoorzitter Ludo Verhoeven is een duidelijk voorstander van verdere staatshervorming en meer Vlaamse bevoegdheden. ‘Vindt u het normaal dat een federale minister van Arbeid maatregelen moet verzinnen die voor twee totaal verschillende arbeidsmarkten even goed moeten zijn? Laat ons zeker voor het sociaal-economische domein eindelijk eens voluit vertrekken vanuit de gewesten’ (De Tijd, 6 januari)

§ SOMERS MEE

Vlaams minister-president Bart Somers, te gast bij de Vlaamse werkgevers, haalde meteen nog eens het deksel van het stinkende potje van de geldtransfers richting Wallonië. ‘De enige uitweg uit de opeenvolgende Belgische blokkeringen bestaat erin de autonomie van de deelstaten verder uit te bouwen’, aldus Somers. Hij pleit voor een breed Vlaams draagvlak voor de onderhandelingen met de Franstaligen na de verkiezingen van 13 juni. ‘Een vijftigvoud van wat we vrijmaken voor extra maatregelen voor de ondernemingen gaat jaarlijks naar Wallonië. De VLD moet de discussie daarover maar eens aantrekken’, zei Somers in het VTMjournaal.

§ TRANSFERS

Gedurende de jongste tien jaar gaf China (1,2 miljard inwoners) 1,88 miljard euro uit aan zijn ruimtevaartprogramma (Shenzhou). Dit is iets meer dan de helft van wat de Nasa in de VS (273 miljoen inwoners) elk jaar besteedt aan het Space Shuttle project. In 2002 gaf Vlaanderen (6 miljoen inwoners) 5,43 miljard euro aan de rest van België. Houdt men rekening met de Vlaamse inbreng in de afbetaling van de staatsschuld (vooral voor Wallonië gemaakt), dan mag dit Vlaamse bedrag nog een stuk hoger worden geraamd.

§ BOETEGELD VOOR WALLONIË Minister Anciaux laat het verkeersboetefonds pas in 2005 in werking treden. De verkeersveiligheidswet bepaalt dat de ontvangsten van de penale geldboeten inzake verkeer gedeeltelijk worden toegewezen aan de politiezones. Vlaanderen wordt tweemaal benadeeld. Ten eerste omdat in de toekomst een deel van de boetes in de federale pot verdwijnt, en dit ondanks het feit dat Vlaanderen veel grotere inspanningen doet inzake verkeersveiligheid (vb camera’s) In 2001, toen flitscamera’s pas werden opgesteld, zag de verhouding er zo uit: De tweede benadeling zit in verdeelsleutels gebruikt om het geld te verdelen via politiezones. Zones die grote inspanningen doen (vooral in Vlaanderen) worden benadeeld (o.m. 10% forfaitair voor elke zone, 15% ngl aantal doden en zwaargewonden...).

MAART 2004

§

§ BETOGING HALLE VILVOORDE

Het Vlaams Parlement eist al lang de splitsing van de kieskring Brussel- Halle-Vilvoorde. Ook de VLD wilde aanvankelijk de Waalse verkiezingen in Vlaanderen stopzetten. Maar als Wallonië non zegt, weten we hoe laat het is. Voor Guy Verhofstadt moet elke hindernis opgeruimd. De splitsing kwam niet op de agenda van de regering. Alle Vlaamse burgemeesters van Halle-Vilvoorde herhaalden de splitsingseis en sommigen ervan dreigen ermee de Europese verkiezingen te boycotten. Patrick Dewael dreigt er nu mee ze te sanctioneren of te schorsen. Het wordt dus een strijd op het scherp van de snee. De Vlaamse Volksbeweging organiseert in samenspraak met het Overlegcentrum van Vlaamse verenigingen een grote Nationale Betoging op zondag 9 mei om 11 uur in Vilvoorde.

§ SPLITSING DER GEESTEN

Canvas/Ketnet en TV1 zijn in bijna een derde van Franstalig België niet op de kabel, hoewel de Waalse kabelmaatschappijen decretaal verplicht zijn de Vlaamse openbare zenders te verdelen. Marino Keulen zal de VRT vragen klacht in te dienen, onder meer omdat de VRT nu kabelinkomsten misloopt. Particulieren kunnen klacht indienen bij het Conseil Superieur de l’Audiovisuel. (De Morgen)

§ PRETENTIE

Er zijn pretentieuze mensen, en er is erger. En dan is er de Leuvense rector Oosterlinck. Die wil van de KU Leuven en UGent topuniversiteiten maken en de rest in tweede klasse duwen. Welk objectief onderzoek hem in die pretentie staaft, blijft een raadsel. Dat Oosterlinck voor zijn club aan (nog) meer centen denkt, is waarschijnlijk. Alsof Vlaanderen gebaat zou zijn met een verschraling van het onderwijslandschap en met zijn educatieve eenheidsworst. Zijn soepele houding inzake de verengelsing van het hoger onderwijs spreekt ook boekdelen.

§ WERKLOOSHEID

Eind januari waren er in België 562 325 niet-werkende werkzoekenden. De stijging is het sterkst in Wallonië, dat al zoveel meer werklozen telt. Brussel is na Berlijn de Europese hoofdstad met de grootste werkloosheid. Een op drie Brusselse werklozen is afkomstig van buiten de EU. De Brusselse minister van Tewerkstelling besteedt 75% van zijn budget aan 7 000 gesubsidieerde banen (fastfood e.d.). Er rest nog 25% voor de 80 000 andere werklozen. Tomas is niet happig op samenwerking met zijn Vlaamse collega Renaat Landuyt. Schrik voor het Nederlands? Er zijn in Vlaams-Brabant anders nogal wat vacatures...

APRIL 2004

§ AMBTENAREN

Franstalig België telt per 100 000 inwoners 42 % meer postbeambten dan Vlaanderen. Dat telt 11 postkantoren per 100 000 inwoners. In Wallonië zijn er dat 17. Dat antwoordde de SP.Aminister van overheidsbedrijven op een vraag van N-VA-kamerlid Geert Bourgeois. Eerder ondervroeg hij de VLD-minister van Binnenlandse Zaken over de politie. Toen bleek dat Vlaanderen 251 politieagenten telt per 100 000 inwoners, het Waals Gewest 294 agenten (17 % meer).

§ ZIEKTEVERZUIM

Op vraag van Frank Vanhecke (Blok) gaf minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Rudy Demotte info over de regionale verschillen inzake ziekteverzuim. De zuiderbuur blijkt 0,72 dagen per jaar meer ziek te zijn dan zijn Vlaamse evenknie. Goed voor 17,546 euro per werknemer of een jaarlijks verschil ten voordele van de Waalse zieke werknemers van 18 192 34 euro in 2002. Duidelijk een verschil in “medische cultuur”. ‘Hun goed recht, maar onaanvaardbaar als de Vlamingen moeten opdraaien voor de meerkost’, aldus Vanhecke. (PM, 10 feb)

§ FRANSTALIG

Met het vertrek van luitenant-generaal Herwig Van Remoortel naar de Navo, wordt de legertop haast volledig Franstalig. Nog één Vlaming rest bij de topgeneraals, die allen behoren tot een kring van vertrouwelingen van de steeds onpopulairder wordende Psminister Flahaut. (De Tijd, 13 maart)

§ VDB

Met een letterwoord dat wijst naar de corrupte belgicistische politicus Vanden Boeynants, komen een paar N-VA’ers uit Brussel op 13 juni op met een eigen partij . Het feit dat de CD&V geen garantie biedt voor de naleving van de taalwetten, en er geen verkiesbare plaats wordt gegarandeerd aan de — toenmalige — N-VA-voorzitter in Brussel, deed voor de bestuursleden de deur dicht.

§ ECONOMIE

Uit een recente rondvraag van Unizo blijkt dat 78 % van de Vlaamse ondernemers meer economische bevoegdheden wil op regionaal niveau, zoals de regionalisering van de vennootschapsbelasting. (De Tijd, 16 feb. 2004)

§ PAARD VAN TROJE?

Het KunstenFESTIVALdesArts (28 april tot 22 mei) wil in Brussel nu al voor de negende keer de artistieke samenwerking tussen Nederlandstaligen en Franstaligen bevorderen. Maar het zijn vooral de Vlamingen die de geldkraan moeten opendraaien. Vorig jaar nog noemde de cultuurminister van de Franse Gemeenschap het FESTIVAL ‘het Trojaanse paard van de Vlamingen in Brussel’. Het verschil in toelagen vanuit Vlaanderen en Wallonië is opmerkelijk. De stad Brussel en het Brussels Gewest beperken zich tot een symbolische bijdrage. (De Morgen, 15 maart)

§ ‘T ZIJN ZOTTEN DIE WERKEN In het eerste semester van 2003 werden twintig keer meer Vlaamse werklozen gestraft dan Waalse. Dat blijkt uit een antwoord van minister van Werk Frank Vandenbroucke (sp.a) op een vraag van Maggie De Block (VLD). De cijfers versterken het vermoeden dat de diensten voor arbeidsbemiddeling in het Waalse gewest minder geneigd zijn om in of over werkonwillige werklozen door te geven aan de RVA dan in Vlaanderen. Bijna twee op drie meldingen komen uit Vlaanderen. De RVA bestrafte 2 147 werkonwilligen. In 82% van de gevallen ging het om Vlamingen, in 14% om Brusselaars en in ... 4% van de gevallen om Waalse werklozen;

§ HUISMOEDERS BELAST

Bij de Gezinsbond is men erg kritisch over de aanval uit Waalse en feministische hoek op de zogenaamde huwelijksquotiënt. Dat is een fiscaal mechanisme dat thuisblijvers bevoordeelt. Wie werkt mag op zijn belastingbrief tot 30% naar de thuisblijver overhevelen, en valt daarmee in een lagere belastingschaal. Gezinsbeleid is een Vlaamse materie, maar vanuit Wallonië lijkt de aanval ingezet tegen deze regeling. Vooral de Waalse socialisten, bijgesprongen door feministen, zijn hierrond actief in de zogenaamde Staten Generaal over het Gezin. ‘Met de ingrepen willen de Walen de thuisblijvende moeders de eenheidsmarkt opduwen’, aldus Roger Pauly, voorzitter van de Gezinsbond in Metro (6 februari). ‘Dit strookt niet met de waardering voor de opvoedkundige taak van de ouders’, aldus Pauly. Vrouwen, die vrijwillig gekozen hebben thuis voor hun kinderen te zorgen, fiscaal richting arbeidsmarkt jagen, valt niet te rijmen met de vandaag al hoge werkloosheidscijfers.

§ BOERENBEDROG

Jaarlijks 400 000 runderen testen op de gekkekoeienziekte (BSE), dat kost een pak geld. Federaal minister van Volksgezondheid Rudy Demotte (PS) heeft een nieuw ontwerp-KB klaar om dat op te vangen. Boerenbond en ABS geloven dat de boer de dupe wordt. Vooral dat ook varkens- en pluimveehouders een deel van de gezondheidsbijdrage moeten betalen pikken ze niet. De organisaties merken op dat beide sectoren voor meer dan 90% in Vlaanderen gevestigd zijn, wat het dossier duidelijk communautair kleurt.

§ VOORAFGAANDE VRAAG

Frans Bayens, voormalig hoofdredacteur van De Standaard, plaatste in De Tijd (15 maart) opvallende kanttekeningen bij het Vlaams Kartel (CD&V en N-VA). ‘Zal een onzeker samengaan met de erfgenaam van de oude CVP de ontredderde en zoekende nationalisten aanspreken? De allergie in die kringen voor het belgicisme van het christendemocratisch establishment is niet gering. Zij hebben vragen bij de houding en de invloed van Bourgeois’. Bayens verwijst naar wat Yves Leterme in Tertio (10 maart) zei: dat christendemocratie en nationalisme haaks op elkaar staan. Het wordt in de aanloop naar de verkiezingen uitkijken naar verduidelijkingen terzake.

§ PLUIM VOOR WERCHTER

Het muziekfestival Rock Werchter werd internationaal erkend als beste muziekfestival muziekfestival ter wereld (International Live Music Conference, Londen). Goed dat Vlaanderen ook via dit kanaal op een aangename manier in het wereldnieuws komt. Een pluim op de hoed van organisator Herman Schueremans, die vorig jaar al met terechte fierheid zei dat zijn festival ‘één van de sterke punten vormt van die kleine, actieve regio die Vlaanderen is. Vlaanderen is door de eeuwen heen op heel verschillende manieren, of het nu via onze schilders of tapijtwevers was, ‘groots’. Schueremans was het die ook Vlaamse groepen en zangers die nog in eigen taal zingen (De Kreuners, Clouseau en Laïs) op het internationaal podium plaatste.

§ WERKLOOSHEID

De Belgische werkloosheidsgraad bedraagt 12,8 procent. Een gemiddeld cijfer in de vitrine zegt weinig. Bij nader toezien blijken de verschillen tussen de gewesten verbazen, ondanks het Geloof van Verhofstadt en het Geloof van de Franstaligen. De werkloosheidsgraad bedraagt in Vlaanderen 8,3 procent, in Wallonië 18,4 procent en in Brussel 22 procent. Drie jaar geleden was dat 7,0% in Vlaanderen (+1,3%) 15,4% in Wallonië (+3,0%), 18,6% in Brussel (+3,4%). Verhofstadt is goed bezig. Het Waalse Gewest en Brussel

MEI 2004

§ VLAAMSE WERKLOZEN VAKER GESTRAFT Gemiddeld twintig keer meer Vlaamse werklozen dan Waalse kregen een sanctie tijdens het eerste semester van 2003. Ook de cijfers van het hele jaar 2002 duidt op eenzelfde verhouding. Drie op vier meldingen van werkonwillige werklozen komen uit Vlaanderen. Van de 2147 sancties ging 81,93 procent naar Vlaamse werklozen, tegenover 14,02 procent naar Brusselse en 4,04 procent naar Waalse. (DM en DT, 18 maart)

§ WAALSE VERKEERSBOETES

De gemiddelde Vlaming betaalde vorig jaar ca 25 euro aan verkeersboetes, de Waal amper 16 euro. Dat geld zit in het boetefonds. Volgens de regering Verhofstadt krijgen de Vlaamse politiezones uit dit fonds dan 3,62 euro per inwoner, de Waalse 6,52 euro per inwoner. De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten berekende dat sinds de verkeerscontroles en boetes gevoelig stegen (2003) zowat 83% van de meeropbrengst uit Vlaamse portemonnees kwam, voor 12 procent uit Brussel en voor 5 procent uit Wallonië. ‘Laat Vlaanderen en Wallonië een eigen beleid voeren en zelf over de meeropbrengst van de eigen verkeersboetes beslissen’, aldus CD&V’er Johan Sauwens. (Belang van Limburg, 1 april)

§ STEVAERT OP TERUGWEG?

Tijdens de Humo-hoogmis (Pop Poll) in het Antwerpse Sportpaleis werd Stevaert op boegeroep getrakteerd. Stevaerts liberale collega Dirk Sterckx overkwam net hetzelfde. Wie in een praatprogramma op minder applaus wordt getrakteerd dan de regisseur zou wensen, heet uit de gratie van het volk gevallen te zijn. (Mathias Danneels in Het Nieuwsblad, 5 april) ‘Een ambetant gevoel’, zo reageerde Stevaert, voor Humo-lezers de populairste, maar ook de tweede ergerlijkste politicus.

§ VERTROUWEN IN DE VORST

Sinds november 2000 peilde het Instituut voor de Overheid (KU Leuven) naar wantrouwen en ontevredenheid van de Vlamingen. Het meeste vertrouwen hebben de Vlamingen in het onderwijs (79,1%). Meer de verdienste van de leraars dan van de minister van Onderwijs, veronderstellen we. Het koningshuis krijgt nog het vertrouwen van 43,1% van de Vlamingen. Opmerkelijk: het minst vertrouwenwekkend vinden de Vlamingen hun Vlaamse politieke partijen (22,5%). de Waalse politieke partijen (7,7 procent) doen het absoluut het slechtst. (www.kuleuven.ac.be/io/trust)

§ ENGLISH NATIVE SPEAKERS

Einde maart werd Patricia Ceysens, Vlaams minister van Economie, geïnterpelleerd over het groeiend aantal vacatures voor zogenaamde ‘English native speakers’ bij Europese organisaties en NGO’s. De Vlaamse Esperantobond had daarvan honderden voorbeelden gevonden. Volgens Ceysens krijgen ook mensen die van jongs af aan een Engelstalige school onderwijs hebben genoten komen evenzeer aan bod als kandidaten met Engelse of Ierse nationaliteit. Zelfs die brede interpretatie komt volgens N-VA en Blok nog neer op discriminatie van Vlamingen.

§ MIGRANTEN

Niet alleen tussen autochtone Belgen loopt er communautair heel wat mis. Nu is er ook al een communautaire strijd losgebarsten tussen de allochtonen. De Moslimexecutieve, het officiële aanspreekpunt vanuit de moslimgemeenschap voor de overheid, staat op barsten. Alvast Meryem Kaçar (Groen!), tot voor kort lid van die Executieve, stelt voor het orgaan op te splitsen in een Vlaams en Waals orgaan. Kaçar: ‘Er zijn gewoon te veel verschillende visies op de werking van de raad en de precieze draagwijdte van zijn bevoegdheden. Vooral tussen de Vlaamse en de Waalse vertegenwoordigers blijkt het water wel erg diep. De Executieve heeft dringend transparantie en daadkracht nodig; splits ze dus op in een Vlaamse en een Waalse tak.’ (Knack, 31 maart)

JUNI 2004

§ VLAAMSE ECONOMIE

Vlaanderen schrijft 77,42% van de Belgische uitvoer op haar conto, een stijging van 2% ten opzichte van 2000. Het staat hiermee op de tiende plaats wereldwijd. (PM Patricia Ceysens, Vlaams minister van Economie en Buitenlands Beleid)

§ LIEGENDE STILTE

Een van de grootste leugens in dit land is de stilte rond de enorme regionale verschillen inzake werkloosheid (en tewerkstelling). In het Wallonië van de PS is remediëring blijkbaar nog zo evident niet. De werkloosheid is er meer dan dubbel zo groot en groeit nog sneller dan in Vlaanderen. Verhofstadts belofte (werkloosheid zou tijdens deze legislatuur met zo’n 200 000 moeten dalen) is een van zijn vele mistgordijnen. Werkzoekende uitkeringsgerechtige volledig werklozen (WZ-UVW) (Cijfers RVA, april 04)

§ TRANSFERS

KBC Asset Management becijferde de totale transfers van het Vlaams Gewest naar Brussel en Wallonië op 5,43 miljard euro in 2002, de hoogste waarde sedert 1990, het eerste jaar van de berekeningen van KBC (toen: 3,76 miljard). Het gaat om transfers via sociale zekerheid en via de begrotingen. De transfers uit intresten en aflossingen van de staatsschuld zijn hierin nog niét meegerekend.

§ VLAAMSE VERPLEEGUNIE

Vertegenwoordigers van acht beroepsen belangenverenigingen van verpleegkundigen en vroedvrouwen ondertekenden een intentieverklaring tot oprichting van een Vlaamse overkoepelende vzw. Daarmee willen ze inspelen op de recente defederalisering én hoopt de nieuwe Unie meer verpleegkundigen in Vlaanderen aan te trekken. (DT 13 mei)

§ VEROUDERING

Nog zoiets. De werkloosheid mag dan ook in Vlaanderen weer toenemen en te hoog zijn, wetenschappers en vooral demografen weten dat over tien jaar er een tekort komt aan arbeidskrachten, simpelweg door de veroudering. Een heel ander beeld dus, dat catastrofale gevolgen gaat krijgen (betaling gezondheidszorg, pensioenen etc.). Marleen De Temmerman (sp.a) zei zonder politiek- correcte complexen duidelijk waar het op aan komt: we moeten ervoor zorgen dat er meer kinderen geboren worden. Een ander signaal dan de hoop (van werkgevers en progressieven één front) dat vooral immigratie dit probleem zal oplossen.

§ FAILLISSEMENTEN

Het aantal faillissementen gaat in België voor het vierde opeenvolgende jaar in stijgende lijn. Deze trend zet zich ook in de eerste vier maanden van 2004 door (+7% over de eerste vier maanden, in vergelijking met eerste 4 maanden van 2003). Ondanks vier opeenvolgende jaren van begrotingsoverschotten is de gezamenlijke overheidsschuld (Vlaanderen en federaal) na vier jaar Verhofstadt (eind 2003) nauwelijks gedaald.

§ VERKEERSDODEN

De daling van het aantal Belgische verkeersdoden doet zich vrijwel alleen in Vlaanderen en Brussel voor. In Wallonië is, met uitzondering van de provincie Luik, het aantal verkeersdoden overal toegenomen of gelijk gebleven. In Vlaanderen daalde het aantal doden tussen 2000 en 2002 met 19%, op de autosnelwegen zelfs met 31% (PM minister Bossuyt)

JULI 2004

§ WALEN WAALSER

De Waal voelt zich steeds meer Waal. Dat blijkt uit de ‘wallobarometer’, uitgevoerd door de universiteit van Luik. 54,1% van de ondervraagden verklaart zich ‘sterk’ Waal te voelen. Iets meer echter voelt zich uitgesproken Belg: 54,7%. In 1991 ging het nog om resp. 42,5 en 44,3 procent. (DM en DT, 25 mei)

§ MIGRATIE

De verkleuring van de vier grote Nederlandse steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) gaat snel. Het aandeel autochtone Nederlanders zakte de jongste negen jaar van 64% naar 57%, het percentage allochtonen liep op tot 43%, waarvan meer dan tweederde afkomstig is uit niet-westerse landen (Centraal Bureau voor de Statistiek in De Volkskant, 8 juni). Het CBS rekent alleen personen van de eerste twee generaties als allochtoon. Japanners en mensen uit Indonesië worden gerekend tot de westerse allochtonen.

§ WAALSE MACHT

Jean-Claude Van Cauwenberghe, Waals minister-president (PS), is erg duidelijk over de Waalse machtspositie: ‘Wat de Walen van mijn verlangen, is dat ik de vinger aan de trekker heb voor het geval de Vlamingen een bepaalde grens overschrijden... Leterme zegt dat hij niet in een Vlaamse regering stapt als het kiesarrondissement Brussel-Halle- Vilvoorde niet wordt gesplitst. Desnoods komen er verkiezingen. Leterme mag zeggen wat hij wil. Er is in dit land nog nooit een hervorming doorgevoerd zonder een consensus. Tenzij dit een nieuw scenario is en Leterme aanstuurt op de Vlaamse onafhankelijkheid... Hoe verder de Vlamingen gaan in hun communautraire eisen, hoe groter de frustratie zal zijn de dag na de verkiezingen. Wij geloven dat Wallonië vandaag niets meer te winnen heft bij nieuwe stappen in de staatshervorming... Denkt u nu echt dat wij zullen dulden dat Vlaanderen een eigen vennootschapsbelasting invoert?’. (Knack, 26 mei)

SEPTEMBER 2004

§ VERKEERSBOETES

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) becijferde dat Vlaanderen — vooral dankzij de flitspalen — goed was voor 83 % van de meeropbrengsten in 2003, Brussel zorgde voor 12 % van de extra inkomsten, Wallonië voor slechts 5 %. Toch ontvangen de politiezones uit het Waals Gewest voor 37 % uit het Verkeersboetefonds, en Vlaanderen slechts voor 57 %. (DS, 17 juni)

§ VERDOKEN SYMPATHIE

Onderzoekers van de Antwerpse Universiteit volgden bij de jongste verkiezingen alle televisieprogramma’s over politiek. Ze telden na dat een politicus gemiddeld welgeteld 12 seconden krijgt om te antwoorden op een vraag van een journalist. De grootste afwijking werd vastgesteld bij de mannelijke sp.a-politici. Die spreken gemiddeld 21 seconden. ‘Of dat toe te schrijven is aan voorzitter Steve Stevaert, die iets trager spreekt dan de gemiddelde politicus, is niet onderzocht’, aldus Wetstraatjournalist Steven Samyn. Die kon er maar niet opkomen dat een en ander misschien het gevolg was van enig vooroordeel, dan wel ronduit sympathie bij de VRT-journalisten. (DS, 27 juli)

§ TAIS-TOI, ET SOIS BELGE!

In de lentemaanden publiceerde De Standaard een rist opiniestukken van notoire belgicisten. De ridders van Bplus en de edellieden van Het Brussels Manifest rukten uit. Van Benno Barnard tot Geert Van Istendael, van Dieter Lesage tot Ludo Dierickx, de reactionairen scherpten hun pen. Toen op 21 mei Peter De Graeve even uit de Vlaamse loopgraven was mogen komen, was het welletjes geweest. Nu mochten ook de tricolore schildknapen hun zeg doen. Ene Bruno Yammine bijvoorbeeld, “werkend lid” van B-Plus. Een opiniestuk van de Vlaamse Volksbeweging, doorgestuurd op 28 mei (“Het Belgisch model is versleten”) werd gepubliceerd op ... 29 juli (www.vvb.org). Blij dat er toch nog ergens een verlepte vakantiedag is waarop het Vlaamse heir in De Standaard nog eens pal mag staan ...

§ SPLITSING B-H-V

Waarom doen de Waalse socialisten toch zo druk over de geplande splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde? In juni 1976 - toen André Cools en Willy Claes er nog de plak zwaaiden - had de toen nog unitaire PSB-BSP al beslist om de kieskring op te delen! Dat lezen we tenminste in hun verkiezingsprogramma van toen...

§ AL ZO KLEIN

‘Och we zijn al zo klein’, foetert Herman De Croo twee zinnen na zijn uitspraak dat ‘een derde van de Walen van het geld van de staat leeft’ (Knack, 14 juli). Een argument tegen een Vlaamse staatsvorming? Het aantal onafhankelijke landen is de voorbije halve eeuw meer dan verdrievoudigd. Het aantal lidstaten van de Verenigide Naties groeide in 60 jaar tijd van 51 tot 192. De helft daarvan heeft minder dan zes miljoen inwoners. Meer dan een kwart (55) minder dan 2,5 miljoen inwoners. Die cijfers (Paul Belien, De Tijd, 16 augustus) zijn een mooi antwoord op het valse voorwendsel dat de grootte van staten zo belangrijk zou zijn.

§ VROEGER WAS HET GOED

Nog zo’n argument tegen kritische vragen over geldtransfers naar Wallonië, is de stelling dat de geldstromen vroeger van zuid naar noord liepen. ‘Ik zoek al veertig jaar naar voorbeelden van die solidariteit van het zuiden naar het noorden. Ik heb er nooit gevonden. De kostprijs van het bestuur in Wallonië is bijna 50% hoger dan in Vlaanderen’, aldus Juul Hannes, emeritus professor van de Universiteit Gent en de VUB. ‘Als Wallonië zijn centen redelijk zou besteden, dan was er geen probleem. Maar de verspilling van federaal geld, dat in grote mate Vlaams geld is, laten verdergaan, is een politieke doodzonde’ (Trends, 22 juli).

§ NU IS HET GOED?

‘De man in de straat is ervan overtuigd dat Wallonië bovenmatig veel krijgt. Zoom je in op de cijfers, dan merk je dat dit niet zo is. Wallonië kent wel een hogere jeugdwerkloosheid, maar Vlaanderen telt dan weer meer oudere werklozen en veel meer bruggepensioneerden. Het budget valt bijna in twee gelijke delen uiteen’. Met zo’n uitspraken toont Steve Stevaert (De Tijd, 14 aug.) zijn beste kantje. Praatjes verkopen zonder cijfers. Dat alleen de jeugdwerkloosheid groter zou zijn in Wallonië is een regelrechte leugen. Wallonië telt 18% werklozen, Vlaanderen 8%. Vlaams-parlementslid Ludwig Caluwé (CD&V) berekende bovendien dat het aantal bruggepensioneerden in Vlaanderen inderdaad wat hoger ligt, maar het verschil tussen de regio’s is hier merkelijk kleiner (a) en bovendien zijn de uitgaven voor bruggepensioneerden veel minder groot (b).

OKTOBER 2004

§ DOKTERTJE SPELEN

Meer dan 1 700 Vlaamse kandidaat-artsen en -tandartsen werkten zich op 6 juli door een toelatingsexamen. De Franstaligen hebben van zo’n voorproefje geen last. De regering Verhofstadt wil het aantal Belgische nieuwe artsen beperken tot 700 per jaar. Een zoveelste werkgroep moet dat allemaal netjes regelen. Afwachten hoe dat afloopt. § DE WAALSE ZIEKTE

De werkgroep zal ook eens moeten bekijken hoe het nu zit met het teveel aan artsen. De cijfers zijn duidelijk. Volgens de OESO hebben alleen Griekenland en Italië een groter aantal artsen per inwoner dan België.

Wallonië kiest duidelijk voor een andere en duurdere gezondheidszorg, met proportioneel veel meer uitgaven voor “ziekenhuisgeneeskunde” (specialisten) en voor duurdere medische beeldvorming, voor dringendheidshonoraria en voor laboratoriumonderzoek (20 tot 30% meer uitgaven per CM-lid dan in Vlaanderen). Vlaanderen kiest in veel grotere mate voor preventie en eerstelijnsgeneeskunde (huisdokter, thuisverpleging) De duidelijk uiteenlopende visie op

gezondheidszorg maakt dat een gemeenschappelijk federaal beleid nogal onverstandig is. De Vlaamse parlementsleden kunnen maar beter vaart steken achter een goede regeling voor het eigen Vlaams gezondheidsbeleid. (info: dr. Louis Ide, De Tijd, 27 aug)

NOVEMBER 2004

§ VERBRANDEN

Als Verhofsadt en sommige VLD’ers – in het spoor van de Franstaligen – pleiten voor een ‘brede consensus in de twee gemeenschappen’, dan bedoelt Verhofstadt dat CD&V zich ‘moet verbranden' aan de prijs die Vlaanderen geacht wordt te betalen voor de splitsing van de kieskring.’ Dat zegt Mark Deweerdt in De Tijd (16 okt.) Gaan de christen-democraten in die val trappen? Het territorialiteitsbeginsel werd in 1932 de grondslag van de federale staatsinrichting, ligt vast in de taalgrens (1962), in de begrenzing van Brussel-19 gemeenten en de invoering van faciliteiten (1963), in de grondwettelijke erkenning van de taalgebieden en de invoering van gemeenschappen en gewesten (1970), in de afschaffing van het in 1963 opgerichte afzonderlijke arrondissement van de zes randgemeenten (1971), in de splitsing van de provincie Brabant (1995). Het is de logica zelf dat het territorialiteitsbeginsel wordt doorgetrokken in de verkiezingsorganisatie en in de gerechtelijke organisatie. Daar hoeft Vlaanderen geen prijs voor te betalen.

§ VLAAMSE CAO’S

Het Arbitragehof vernietigde het decreet dat de Vlaamse regering de bevoegdheid gaf om CAO’s algemeen bindend te verklaren binnen Vlaanderen. Alain Mouton in Trends: ‘De zogenaamde Vlaamse CAO’s worden dus naar de prullenbak verwezen, waardoor de ruimte om een eigen Vlaams arbeidsmarktbeleid te voeren, aanzienlijk wordt beperkt’. De Leuvense professor Roger Blanpain zegt het als volgt: ‘Onder het motto "verschillende problemen vragen verschillende oplossingen" zijn Vlaamse CAO’s een absolute noodzaak’. (Trends, 23 sept.)

§ CIJFERS

Het Laatste Nieuws publiceerde een reeks cijfers om de grote verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië in de verf te zetten. Eén cijfer onthouden we: 22% van de Vlamingen voelt zich eerst Belg. Volgens de geciteerde European Values Study voelen 34 % van de Walen zich voor alles Belg. (HLN, 9 okt.)

DECEMBER 2004

§ BRUSSELS ONDERWIJS

Het Nederlandstalig onderwijs in Brussel telt ook dit schooljaar weer meer leerlingen. Het Nederlandstalige kleuteronderwijs telde in september 9 473 leerlingen, een stijging van 3,7 procent tegenover het begin van vorig schooljaar. (De Tijd, 4 nov). Maar het aantal kinderen uit homogeen Nederlandstalige gezinnen blijft dalen. Dat blijkt uit cijfers die minister Guy Vanhengel (VLD) gaf op een vraag van Dominiek Lootens (Vlaams Belang). In het kleuteronderwijs zaten vorig schooljaar nog maar 12,1% kinderen uit homogeen Nederlandstalige gezinnen, 20,8% uit taalgemengde gezinnen en 67,1% kinderen uit homogeen anderstalige gezinnen. In het lager onderwijs kwamen 58,1% kinderen uit een homogeen anderstalig gezin, in het secundair 30,4%. Almaar meer Vlaamse ouders in Brussel sturen hun kinderen naar Vlaams-Brabant. Het Vlaams Belang pleit in Brussel onder meer voor een volledig jaar intensief taalbad.

§ VRT-MAATSTAVEN EN TRANSFERS Op de vraag waarom VRT-televisie de nieuwe informatie over toegenomen transfers (studie van de Vlaamse Overheid, Abafim, zie Doorbraak november) geen bericht waard vond in nieuwsuitzendingen of actualiteitsprogramma’s kwam een merkwaardig antwoord. ‘Geen nieuwigheid, tenzij het koren op de molen kan zijn van sommige groepen in de maatschappij en het onderwerp is waarmee het communautair vuurtje kan worden opgestookt. De informatie was niet nieuw en relevant. Althans volgens onze maatstaven’, aldus een nota van een woordvoerder van het TV-Journaal.

§ VLAAMSE MOSLIMS

Ook de allochtonen ervaren dat de unitaire Belgische structuur niet werkt.Vlaamse moslims bepleiten een nieuwe structuur voor de moslimexecutieve, met een Vlaamse en een Franstalige kamer. Meryem Kaçar (Groen!): ‘Het is al langer duidelijk dat de Vlamingen en de Franstaligen een andere dynamiek volgen. (De gematigde Vlamingen stapten begin dit jaar trouwens op en eisten een Vlaamse kamer in de Executieve - DS). Als het gaat over de erkenning en opleiding van de islamleerkrachten, stellen de Vlamingen zich anders op dan de Franstaligen. Of denk aan de erkenning van de moskeeën en imams. Vlaanderen heeft daar al een decreet over. Franstalig België is nog niet zo ver. Ook dat zijn twee verschillende dynamieken die je best in je Executieve terugvindt.’’ (DS, 9 nov). Mimount Bousakla (SP.A) was teleurgesteld in de executieve ‘omdat er geen Vlamingen of vrouwen in vertegenwoordigd zijn en omdat de stem van de gematigde moslims er niet aan bod komt. In plaats van tot massale kritiek op de moord op Van Goch op te roepen, deed de executieve niets’. (DM, 8 nov)