Geef Brussel een Europees statuut

Het probleem van Vlaanderen zijn de Vlamingen. Het gedrag van de Vlaamse politici doet het ergste vrezen voor de dag waarop de Vlaamse verworvenheden niet meer door institutionele traagheid beschermd worden, wanneer België uiteenvalt en alles opnieuw mogelijk wordt. Terwijl de Franstaligen de crisis van het afgelopen jaar gebruikt hebben om de inzet te verhogen en de Vlamingen te laten voelen wat ze allemaal op het spel zetten als ze communautaire eisen blijven stellen, was er geen Vlaams antwoord op hetzelfde niveau. Wanneer de overzijde openlijk het statuut van het Nederlands in Brussel en de grenzen met de Rand in vraag stelde, legde geen enkele Vlaamse onderhandelaar de afschaffing van het Brussels gewest op tafel.

Dat de Franstalige bluf niet met Vlaamse bluf beantwoord is, zullen onze politici graag uitleggen als een teken van Vlaamse redelijkheid. Zo redeneren de krenteniers, maar zij dolen. In het strijdperk is hanige grootspraak een zeer reële factor in winst of verlies. Haar psychologische effecten vertalen zich in concrete winst- of verliespunten.

Wapengekletter bijvoorbeeld, leidt bij Vlaamse opiniemakers tot verontwaardiging over zoveel “gekibbel”, en vervolgens tot verwijten aan de Vlamingen zelf wegens hun “provocerende” standpunten. Zo weten de Franstaligen de Vlaamse onderhandelingspositie te verzwakken louter door hun strijdbare taal.

In dit geval staat er achter de stoere woorden ook reële macht, namelijk de steun van de zogenaamde internationale gemeenschap. Regelmatig slagen de Franstaligen erin om internationale instanties op te trommelen voor verontwaardigde inspecties in Vlaamse “mensenrechtenschendingen”. De Serviërs hebben pas nog ondervonden hoe dat tot amputatie van een dierbaar stuk grondgebied kan leiden.

Stel nu eens dat België uiteenvalt. Als insider kan ik me niet goed voorstellen hoe het in godsnaam zou moeten gebeuren, maar buitenlandse waarnemers menen dat het elk moment zo ver kan zijn. Stel dus.

Vlaamse krenteniers rekenen voor dat Brussel, voor de centen en dus voor Vlaanderen zal kiezen. Veel waarschijnlijker is echter dat de Brusselaars hun hart zullen laten spreken en Vlaanderen voorgoed uitspuwen. Wat trouwens geen einde hoeft te maken aan de Vlaamse geldstromen, daar zullen de Vlamingen zelf wel een reden voor bedenken.

Verder zullen de Vlaams-Brabantse gemeenten en wijken met Franstalige meerderheid democratisch voor aanhechting bij Brussel of Wallonië kiezen. Dat is wat de faciliteitenburgemeesters met hun jongste nummertjes nog eens duidelijk hebben gemaakt. Brussel en de rand kiezen voor secessie uit Vlaanderen. De internationale gemeenschap zal geen reden zien om hen hun democratische wens te weigeren. Wanneer Franstaligen de Vlamingen waarschuwen voor de implicaties van “België barst!”, bluffen zij niet. Men moet het project van een onafhankelijk Vlaanderen daarom nog niet opgeven, maar men moet wel de zwakheden van het eigen kamp in zijn strategie verrekenen. Een Vlaamse politieke klasse die de Vlaamse autonomie afbouwt door op samenvallende verkiezingen aan te dringen, die is tot elke uitverkoop in staat. Stand houden onder de druk van een historische crisis zal duidelijk te veel gevraagd zijn.

Het is in dat licht dat ik wel begrip heb voor het voorstel van Derk-Jan Eppink: ‘Geef Brussel een Europees statuut’ (2 maart). De positie van de Vlamingen in Brussel en de Rand is hopeloos verzwakt, en we kunnen niet op de Vlaamse politici rekenen om ze te beschermen eens het erop aan komt. Maar als we onze kaarten goed spelen, dan kunnen we die opdracht aan de EU toevertrouwen. In ruil voor zo’n cadeau zal de EU wel de bestaande taalwetten willen overnemen, en zij zal veel stipter en onpartijdiger zijn dan België in de uitvoering ervan. Aan door de EU gewaarborgde grenzen tornen zal voor Franstalige imperialisten veel moeilijker zijn en minder internationale sympathie opwekken dan aan Belgische binnengrenzen morrelen. Anderzijds zal dat weinig veranderen aan de sociologische werkelijkheid dat de Vlamingen uit de Rand verdreven worden door de stijgende woningprijzen. Eppink hamert erop dat de EU veel bijdraagt aan “de Brusselse economie”, maar dat is een abstractie waarmee zeker niet de concrete Vlamingen bedoeld zijn. Zolang Brussel EU-hoofdstad is, zal de bevolkingsdruk toenemen. De nieuwkomers zullen in afnemend percentage Franstalig zijn, maar voor de Vlamingen blijft het effect hetzelfde: zij kunnen de prijzenslag met eurocraten en lobbyisten niet aan en moeten vertrekken. En een EU-hoofdstad met slechts één miljoen inwoners, dat gaat ook niet blijven duren: schrap op termijn maar de heel brede Rand als regio “waar Vlamingen thuis zijn”. Dat is de prijs die we onontkoombaar zullen betalen voor het vleiende visitekaartje “hoofdstad van Europa”. Pater Versteylen bepleit de voordelen van kleinschaligheid. Er is heus wel leven na de EU-glitter. Maar zo logisch en eenvoudig, daar willen de Vlamingen niet aan. Het probleem van Vlaanderen zijn de Vlamingen.