Waalse groei blijft uit. Solidariteit heilige koe?

Er was enige vreugde om één lichtpuntje in de Waalse duisternis. Volgens een studie van economist Bart Van Craeynest van KBC Asset Management groeit de achterop liggende economie van Wallonië sinds 2000 ongeveer even snel als in Vlaanderen. Hiermee is de kloof in geen geval gedicht, maar in de belgicistische galerij gingen alle lichten branden. Tot een paar weken later de ontnuchtering kwam.

In de periode 2000 tot en met 2005 kende Vlaanderen een economische groei van gemiddeld 1,7 % per jaar. Wallonië deed het een fractie beter met 1,8 % per jaar. Het nieuws van Van Craeynest was niet echt wereldschokkend, voor wie het even kaderde in de economische geschiedenis van de jongste vijftig jaar. In de tweede helft van de twintigste eeuw nam de economische activiteit in Vlaanderen toe met 360 %, in Wallonië met 170 %.

‘De structurele achterstand blijft, zoals de hoge werkloosheidsgraad (11,7 %, tegenover 5 % in Vlaanderen) en de lage activiteitsgraad (55,9 procent van de Waalse 15- tot 64-jarigen werkt, tegenover 64,4 % van de Vlamingen). De Belgische bimbam ging beieren.We gunnen het de Walen, maar enige bescheidenheid kan geen kwaad. Enig scepticisme evenmin.

Berichten als dit worden door francofone politici uitvergroot (André Antoine: 'We houden dus gelijke tred met Vlaanderen' - DS, 15 dec.), maar ook federale politici (Karel De Gucht: ‘In grote delen van Wallonië is het economisch aan het keren’ - in DM, 29 dec.) en Vlamingen in het establishment (André Leysen: 'De Vlamingen van hun kant moeten inzien dat Wallonië tijd nodig heeft om zich aan te passen’ – HNbl, 10 jan.) bedekken de realiteit vaak met een tapijt van onverstandig optimisme. Zijn dit manoeuvres om de geldstroom vanuit Vlaanderen in stand te houden? Merkwaardig om zien hoe de traditionele partijen dit dossier gesloten houden. De transfers zijn taboe geworden.

Er zijn wel meer signalen om voorzichtig te zijn. Inzake falingen spande Brussel in 2007 de kroon met één faillissement per 55 bedrijven. Daarna komen Wallonië (1 per 103) en Vlaanderen (1 per 135).

De volle ontnuchtering kwam er half januari. De economische kloof tussen het noorden en het zuiden van het land wordt sinds 2006 opnieuw groter, berekende de studiedienst van de Vlaamse regering op basis van cijfers van het federale Planbureau, dat voor het eerst een opsplitsing maakte per gewest. ‘Vlaamse economie loopt verder uit op Waalse’, schreef De Standaard (10 jan. 2008). ‘Waalse inhaalbeweging weg’, titelde De Tijd.

Volgens de regionale conjunctuurindicatoren van de Nationale Bank komt de groei voor de periode 2006-2007 zowel in Vlaanderen als in Wallonië uit op 2,8 % per jaar. Van een inhaalbeweging is dus helaas al geen sprake meer. Integendeel, Vlaanderen zal een grotere groei kennen en pas in 2012 zou Wallonië weer hetzelfde groeipeil bereiken.

In Vlaanderen zou het aantal werklozen tot 2012 met bijna 100 000 dalen, maar in Wallonië zouden er in die periode nog 20 000 werklozen bijkomen.

Ook de enorme kloof in de werkgelegenheidsgraad zou nog verder groeien, en dat in de wetenschap dat de beroepsbevolking de komende in Wallonië dubbel zo snel toeneemt als in Vlaanderen.

Werkgelegenheidsgraad

Vlaanderen 2007: 65,2%

Wallonië 2007: 56,6%

Brussel 2007: 53,9%

Verwachtingen voor 2012

Vlaanderen: 69,3% (+4,1%)

Wallonië: 59% (+2,4%)

Brussel: 57,6% (+4,7%)

Het verschil Vlaanderen Wallonië zou groeien van 8,6% nu, tot 10,3% in 2012.

(bron cijfers: De Momrgen, 30 nov. 2007)

‘Dat de Waalse en Vlaamse economieën opnieuw verder uit elkaar drijven, zal de roep om een sociaaleconomische staatshervorming nog meer kracht bijzetten’, aldus Wim Van de Velden in De Tijd (10 jan.)

Kwade wil?

Stefaan Michielsen spreekt in diezelfde krant van ‘verrassende resultaten’. ‘België is onbetwistbaar een land met twee snelheden ... De welvaartskloof zal daardoor nog groter worden ... Elk van de drie regio's heeft nood aan een op maat gesneden beleid. Wallonië heeft het andere instrumenten voor nodig. Deze projecties bewijzen dat meer economische bevoegdheden aan de regio's toegekend moeten worden en dat ze de ruimte moeten krijgen om een eigen arbeidsmarktbeleid te voeren. Als de Franstalige politici dat blijven ontkennen, zijn ze van kwade wil. Als zij aanvaarden dat de economische groei in Wallonië structureel achterop hinkt en de werkloosheid er bedroevend hoog blijft, is dat hún keuze. Maar Vlaanderen moet niet accepteren dat hun immobilisme ook de Vlaamse economie en arbeidsmarkt verlamt. Dát is de inzet van de communautaire onderhandelingen die volgende week van start gaan.’

Demotte reageerde op de nieuwe cijfers zoals wel vaker meer dan merkwaardig en relativeerde de voorspelde Waalse terugval. ‘Het afgelopen jaar is de Waalse werkloosheid flink gedaald’ (De Tijd, 11 jan.). Tja, maar amper half zo snel als in Vlaanderen. Zo komt het nooit goed.

Voor wie het niet gelooft: Vlaanderen telde in december 140.832 werklozen of 12,1% minder dan in december 2006. Wallonië telt er 198.231 of 4,8% minder. In Brussel is de daling nog geringer (68.411, min 2,9%)

Ook de Waalse minister van Economie Jean-Claude Marcourt (PS) schept op over die daling, ‘een gevolg van het Marshallplan’. Hij had het beter ‘wat meeval in het kielzog van een interantionale groeibeweging’ genoemd. Vlaanderen presteerde stukken beter, en zal dat blijkbaar blijven doen. . Bovenop de meevaller van de internationale conjunctuur plaatste het een dynamische economische politiek en voldoende inspanninen inzake onderwijs en arbeidsmobiliteit. Dat vraagt naar meer. Een bevrijding uit een PS-gestuurd België bijvoorbeeld.

‘De verstandige Walen beseffen dat ook Wallonië verder geraakt als het zijn lot in eigen handen neemt, in plaats van zich vast te klampen aan een hangmatsituatie’, zei een niet onbekend federaal toppoliticus (Jean-Luc Dehaene in De Tijd, (22 dec. 2007).