Wie zal de staatsschuld betalen?

Wee wie premier wil worden

Wie zal de staatsschuld betalen?

In heel de discussie die momenteel over België waart, blijven een aantal aspecten merkwaardigerwijze onvermeld. De staatsschuld bijvoorbeeld. En het feit dat geen enkele regering in het huidige België die ooit zal kunnen afbetalen. Guy Quaden van de nationale bank en Herman De Croo (tiens, waarom hij?) zijn blijkbaar de enigen die zich zorgen maken.

Laat ons eerst even opfrissen waarover we spreken. De Belgische overheid heeft zo ongeveer 287 miljard schuld. Dat is ongeveer 87% van het BBP. Nog net iets beter dan Giekenland en Italië. Eigenlijk niet slecht geboerd, want in 1993 was dat nog 133%. Wallonië (6.8) en Brussel (1 miljard) gooien daar nog een schepje bovenop, terwijl Vlaanderen ondertussen quasi schuldenvrij is.

Verhofstadt doet al jaren hard zijn best om die schuld naar beneden te krijgen. Omdat dat moet van Europa (de euro, weet u wel), maar natuurlijk ook omdat de rentelasten een permanente aderlating betekenen. En je kan de belastingen niet verlagen als je rente moet betalen. Maar ondanks de lage rente van de laatste jaren, slaagt hij daar niet in. De begrotingen van de laatste jaren zijn officieel “in evenwicht”, maar trek er de eindejaarstruken, de verkoop van gebouwen en de overname van pensioenfondsen vanaf en België bleef behoorlijk in het rood onder Verhofstadt.

Spuug en plakband

Al bij al was het voor paars nog een gigantische prestatie om de boel op papier nog met veel spuug en plakband bij elkaar te houden. Volg even mee. België haalt per jaar 95 miljard euro belastingen op. 55% daarvan verdwijnt meteen richting deelgebieden en Europa. Blijft er zowat 40 miljard over om de kosten te betalen. De rente vergt 12 miljard, de gezondheidszorg 21, werkloosheid 6, de NMBS 2.5, defensie en justitie 4.5. En dan moet je nog pensioenen betalen. Knappe gast, die daaruit een overschot kan toveren. En dan nog hebben we al zowat de hoogste belastingen in Europa.

En het wordt er echt niet beter op. Danzij Lambermont krijgen de deelgebieden alsmaar meer geld. Die 55% worden er binnenkort 57%. Vlaanderen weet overigens nu al met al dat geld geen blijf. De rentekosten gaan ondertussen slechts in één enkele richting: omhoog. Net zoals de kosten van de gezondheidszorg en de pensioenen (1 miljard extra per jaar) overigens. De verkoop van gebouwen kan je ondertussen wel vergeten, want die heeft België niet meer. En alle eindejaarstruken van de vorige jaren hebben nu natuurlijk ook een jaarlijks prijskaartje. En wee diegene die het waagt aan minimumuitkeringen of de sociale zekerheid te raken. O ja, en over een paar jaar gaat de babyboomgeneratie met pensioen. Zonder fundamentele wijzigingen gaat de Belgische staatsschuld in de komende jaren weer pijlsnel naar omhoog.

Financieringshervorming

Met zo een plaatje voor ogen, zou een mens verwachten dat de hele politieke wereld over mekaar struikelt om oplossingen te zoeken. Niet dus. Staatshervorming gaat over B-H-V en over bevoegdheden. En de Franstaligen zijn “geen vragende partij”. Dat hun geliefd België failliet gaat, is dus blijkbaar ook niet direct hun grootste bekommernis. Had Guy Mathot niet ooit gezegd dat de staatsschuld er vanzelf gekomen was en dus ook vanzelf zou verdwijnen?

Een verstandig mens zou met een grote boog weglopen van zo een toestand. Wee de man die dit vehikel moet overnemen, want veel eer valt er niet mee te rapen. Waarom Leterme zo graag premier wil spelen van dit land, is dan ook een raadsel te noemen. Want in een kibbelend land met een staatskas zonder centen, doe je niks. Hij zal nog heimwee krijgen naar zijn tijd in de Vlaamse Regering.

Vraag is dan natuurlijk waarom dat argument niet breed uitgesmeerd wordt door de Vlamingen. Niks veranderen betekent dat België financieel om zeep gaat. Is het dat wat de Franstaligen willen met al hun Belgisch vlaggengezwaai? Is het niet logisch dat je geen regeringschef wil worden als dat probleem niet eerst fundamenteel geregeld is? En toch gebruikt Leterme dat argument nauwelijks. Is dat omdat zijn partij wat dat betreft ook boter op het hoofd heeft? Alleen De Croo lijkt nog bekommerd te zijn. Maar wat heeft zijn partij 8 jaar lang met de staatshervorming gedaan om dat probleem op te lossen?

Zachte heelmeesters

Ook Guy Quaden – chef van de nationale bank - liet de wereld weten bekommerd te zijn. Geen regering, geen begrotingscontrole en dus vliegen de centen weer langs deuren en vensters naar buiten. Maar wél een (nood)regering betekent allicht dat er géén hervormingen komen en dus dat de hele Belgische schatkist de komende jaren de dieperik ingaat. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Maar zoiets mag Guy allicht niet te luid zeggen. Stel u voor dat zelfs hìj zou beweren dat er hervormingen nodig waren...

Dat de staatsschuld niet verdeeld kan worden, is een oude dooddoener in het debat over een splitsing van België. Zoals het er naar uitziet, zal het veel gemakkelijker zijn om hem nu te verdelen over de deelgebieden dan hem binnen België onder controle te houden.

Weblink: http://www.debtagency.be