Waalse lijsten in Vlaanderen, dat kan toch niet?

Het is welletjes geweest: na veertig jaar moet de “tweetalige” kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde worden gesplitst. Voor Luc Deconinck, voorzitter van het Halle-Vilvoorde Komitee (Haviko), is de maat vol. Een flagrante schending van de grondwettelijke indeling van België moet door driezijdige druk ongedaan worden gemaakt. Door de burgers, aan wie gevraagd wordt “dienst te weigeren” als ze worden opgeroepen op 18 mei. Door de burgemeesters van de Vlaamse gemeenten uit Halle-Vilvoorde, over alle partijgrenzen heen. Door de Vlaamse partijen die na de verkiezingen hun Vlaamse kiezers nog in de ogen willen kijken. De drielagige campagne wordt gesteund door VVB, TAK, en de brede Vlaamse Beweging (OVV).

Wat is de essentie van de actie? ‘Vreedzaam verzet tegen de onwil of onmacht van de Vlaamse politici om een scheve situatie bij de verkiezingen recht te trekken. Wij willen een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid in heel Vlaanderen, niet een boycot van de verkiezingen zelf, wel een weigering om mee te werken aan de organisatie van de verkiezingen. Wie opgeroepen wordt om te zetelen als voorzitter of bijzitter in een stembureau of telbureau vragen we om te weigeren op grond van morele en grondwettelijke bezwaren. Doelstelling is dat het houden van de verkiezingen wordt bemoeilijkt.’

De hervorming van de kieswet van Verhofstadt voor Vlaams-Brabant is door het Arbitragehof toch teruggefloten? ‘Gelukkig, want dat was nog een verslechtering : geen splitsing en daar bovenop verlies van 2 Vlaamse zetels. Na het arrest van het Arbitragehof – nu is de nieuwe Brabantse regeling van Verhofstadt geschorst, maar allicht wordt ze ook vernietigd - zitten we terug in de oude niet gesplitste kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde waar de Franstalige partijen in de 35 Vlaamse gemeenten van Halle-Vilvoorde stemmen blijven ronselen. Het arrest heeft het grote voordeel dat er een nieuwe wet zal moeten komen om die toestand recht te zetten. Hierbij ontstaat een uniek momentum waarbij men praktisch niet anders zal kunnen dan de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen, wil men de grondwet eerbiedigen en de regeling voor de andere provincies niet in het gedrang brengen.’

Waarom is protest nu aangewezen? ‘Omdat er straks verkiezingen zijn én er een nieuwe regeringsvorming komt. Het is NU dat politici onder druk moeten worden gezet zodat ze op hun beurt hun onderhandelaars duidelijk maken dat de Vlaming het niet meer neemt dat in een groot deel van Vlaanderen Waalse verkiezingen worden gehouden.’

De actie wordt gesteund door prominenten? ‘We zijn daar erg tevreden over. Een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid steunen is niet zo evident. De lijst groeit nog aan en bevat meer dan 280 prominente Vlamingen. Ze is te vinden op onze webstek (*), waar ook alle info over de campagne is te vinden.’

Kan dat “dienstweigeren” niet overkomen als een negatieve actie? En hoe groot is de kans dat de actie enige indruk maakt? ‘Wellicht zullen de verkiezingen niet direct in het gedrang komen. Maar de campagne is in de eerste plaats een scherp signaal. Indien nodig wordt ze nog versterkt bij de volgende verkiezingen. En is ze negatief? Het is na veertig jaar actie en braaf vragen via betogingen, moties, aurokaravanen en dergelijke aangewezen om het protest te versterken. Dit valt in de lijn van de oproep van Manu Ruys, die oproept om te durven rebelleren tegen werkelijke aantastingen van Vlaamse belangen.’

Het wordt dus vooral een symbolische actie? ‘In de zin dat Vlamingen duidelijk maken dat men niet meer op hen hoeft te rekenen om Waalse verkiezingen in hun gemeente te organiseren, ja. Maar het is wel een reële daad van vreedzaam verzet. En het doel blijft dat de organisatie van die Waalse verkiezingen in Vlaanderen problematisch of onmogelijk wordt. We hebben brede steun bij de bevolking. Een klassiek Vlaams probleem is dat onze eigen politici, zich voorzichtiger opstellen, naarmate ze zich hoger positioneren. Op hen moet de druk groter worden.’

Ligt de rest van Vlaanderen wakker van dit ingewikkelde Vlaams-Brabantse probleem? ‘Het is niet zo ingewikkeld, het is vooral onbekend, zeker bij het grote publiek, omdat we op dit ogenblik wat minder steun hebben van de media en ook omdat de politici dat probleem angstvallig onder de mat schuiven omdat zij er niet in slagen het op te lossen. Als je een modale Vlaming vertelt dat Di Rupo (PS) en Michel(MR) in Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos kandidaat zijn, geloven ze niet dat dit anno 2003 nog zo is. En toch is het waar

Toch volgen straks weer gesprekken met de Franstaligen, inbegrepen een Franstalig veto? ‘Als Vlamingen voor een muur van Franstalige weigering staan om de kieskring te splitsen, dan is daar in feite maar één antwoord op: dan komt er geen federale regering meer. Alle rechtsregels wijzen radicaal tegen het Franstalige ”njet”. De taalgebieden liggen vast (gewest, taal- en provinciegrenzen). Zij willen de “oude” Belgische kiesindeling van de vroegere unitaire provincie Brabant verder laten bestaan maar dat is onhoudbaar in een federaal land. En in strijd met elke federale loyauteit. De Vlamingen moeten gewoon stellen dat er geen nieuwe federale regering meer komt zolang de Waalse en Frans-Brusselse lijsten in 35 Vlaamse gemeenten aan de kiezer worden voorgelegd. Bij ons (anders dan bij de Franstaligen) moet de stuwing vanuit de basis komen, de politici moeten de hete adem van de burgers in hun nek voelen. Door het arrest van het Arbitragehof zal de nieuwe regering hoe dan ook iets moeten doen en dus is het NU het moment voor actie.’

Hoe is de respons op de actie? ‘Op dit ogenblik hebben we al driehonderd Vlamingen die toegezegd hebben “dienst” te zullen weigeren als ze opgeroepen worden. We hebben ook goede contacten met veel burgemeesters uit Halle-Vilvoorde en we proberen tussen hen een front te smeden om nu eindelijk met de vuist op tafel te gaan slaan en te laten voelen dat ze dit voor hun kiezers niet meer aanvaarden.’

En hoe groot is de steun bij de burgemeesters? ‘Ik zal nu geen namen geven. Dat is werk achter de schermen, maar ik heb er alle vertrouwen in dat het lukt. Het is overigens duidelijk de bedoeling dat we een breed front smeden, over alle partijgrenzen heen.’

Wanneer zal dat front zich outen? ‘We trachten dat nog voor de verkiezingen te doen.’

(*) Info over de actie Dienstweigering: Halle-Vilvoorde Komitee, Beatrijslaan 6 1850 Grimbergen (secretariaat@haviko.org). Voor de lijst van vooraanstaanden: zie webstek www.haviko.org. Op de lijst onder meer: Ludo Abicht, Piet Blomme, , Lode Campo, prof. Wilfried Dewachter, Gaston Durnez, Louis Lamberts, Piet Van Waeyenberge, Manu Ruys, Tine Ruysschaert, prof. Robert Senelle, prof. Raoul Van Caeneghem, Hugo Weckx …